a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức bài văn nghị luận xã hội, bố cục 3 phần.

- Đảm bảo đúng yêu cầu kiểm bài: nghị luận về một vấn đề cần giải quyết.

Hướng dẫn chấm:

- Cho 0,25 điểm: đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hình thức, bố cục;

- Cho 0,25 điểm: xác định đúng yêu cầu của kiểu bài;

- Cho 0 điểm: không đáp ứng được các yêu cầu trên.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Tuổi trẻ cần làm gì để tự phát triển bản thân trong thời đại ngày nay?

Hướng dẫn chấm

- Cho 0,5 điểm: xác định đúng và tập trung làm rõ vấn đề nghị luận.

- Cho 0,25 điểm: nếu chỉ giới thiệu và nêu vấn đề nghị luận.

- Cho 0 điểm: xác định sai, không xác định được vấn đề.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

Có thể triển khai bài viết theo nhiều cách khác nhau, cần có lí lẽ, bằng chứng thuyết phục để làm rõ một vấn đề cần giải quyết; trình bày được giải pháp khả thi theo quan điểm cá nhân nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức, pháp luật; cần xem xét trừ điểm mắc lỗi diễn đạt, hình thức trình bày. Tham khảo gợi ý sau:

c1. Biết giải thích vấn đề nghị luận

- Tự phát triển bản thân: chủ động, tự giác rèn luyện, tu dưỡng để nâng cao những phẩm chất, năng lực của bản thân.

- Tuổi trẻ cần làm gì để tự phát triển bản thân trong thời đại ngày nay: câu hỏi đặt ra với giới trẻ về việc cần chủ động, tự giác thực hiện những việc làm cụ thể, thiết thực để nâng cao những phẩm chất, năng lực, vị trí, giá trị của bản thân đáp ứng yêu cầu của thời đại và đất nước.

c2. Nêu biểu hiện và sự cần thiết của vấn đề

- Biểu hiện: Nhiều bạn trẻ luôn có ý thức tự phát triển bản thân về thể chất, phẩm chất, năng lực, kỹ năng; một bộ phận giới trẻ chưa có ý thức, hành động để tự rèn luyện, tu dưỡng bản thân.

- Sự cần thiết: yêu cầu của thời đại, xã hội và sự phát triển của đất nước; giúp các bạn trẻ ngày càng hoàn thiện phẩm chất, năng lực, nâng cao vị trí, giá trị của bản thân, khẳng định được mình trong cuộc sống; góp phần lan toả lối sống đẹp, tạo động lực cho người khác cùng phát triển, thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội.

c3. Trình bày các giải pháp khả thi để giải quyết vấn đề

- Nhận thức rõ về bản thân (ưu điểm, hạn chế) từ đó đặt ra mục tiêu phấn đấu cá nhân.

- Biết tự xây dựng và chủ động thực hiện kế hoạch tu dưỡng, rèn luyện phát triển bản thân (về sức khỏe thể chất và tinh thần, về phẩm chất, năng lực,…) bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, phù hợp với yêu cầu phát triển của thời đại và đất nước.

- Chủ động đề xuất sự hỗ trợ của gia đình, nhà trường, cộng đồng để phát triển bản thân hơn nữa.

(cần có lập luận chặt chẽ, lí lẽ và bằng chứng thuyết phục).

c4. Biết đánh giá, liên hệ

- Khẳng định lại vấn đề

- Rút ra bài học cho bản thân.

Hướng dẫn chấm:

- Cho 0 điểm nếu làm sai hoặc không làm.

- Yêu cầu c1: cho 0,25 điểm nếu nêu được từ 1 ý trở lên;

- Yêu cầu c2: cho 0,75 điểm nếu trình bày được 2 ý; cho 0,5 điểm nếu viết được 1 ý hoặc viết cả 2 ý nhưng còn diễn đạt chưa rõ hoặc lan man; cho 0,25 điểm nếu chỉ viết được 1 ý nhưng còn diễn đạt chưa rõ hoặc lan man .

- Yêu cầu c3: cho 1,25 điểm nếu trình bày thuyết phục và đủ 3 ý theo gợi dẫn.

+ Cho 0,25 điểm nếu chỉ trình bày được ý 1;

+ Cho 0,75 điểm nếu trình bày thuyết phục ý 2; cho 0,5 điểm nếu trình bày ý 2 còn sơ sài; cho 0,25 điểm chỉ nêu tên giải pháp mà không biết lập luận

+ Cho 0,25 điểm nếu trình bày được ý 3 như đáp án (vẫn cho điểm tối đa nếu nêu giải pháp từ gia đình, nhà trường, cộng đồng).

- Yêu cầu c4: cho 0,25 điểm nếu trình bày được 1 ý trở lên

- Chỉ cho điểm tối đa các ý nếu đảm bảo chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. Trừ điểm nếu thí sinh sai chính tả; dùng từ không chính xác, không phù hợp với ngữ cảnh; câu văn có lỗi ngữ pháp; diễn đạt lủng củng, có sự lộn xộn, thiếu liên kết giữa các câu văn; chữ viết cẩu thả. Cụ thể: trừ 0,25 điểm nếu bài văn mắc từ 5-7 lỗi; trừ 0,5 điểm nếu bài văn mắc từ 8-10 lỗi; trừ 0,75 điểm nếu bài văn mắc từ 10-15 lỗi; trừ tối đa 1,0 điểm nếu bài văn mắc trên 15 lỗi.

d. Sáng tạo

- Huy động được kiến thức và bộc lộ hiểu biết sâu sắc về vấn đề nghị luận (biết bàn luận, mở rộng, phản đề).

- Thể hiện được suy nghĩ riêng và trải nghiệm của bản thân.

- Có cách diễn đạt mới mẻ, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh.

Hướng dẫn chấm: cho 0,5 điểm: đáp ứng được 2/3 ý trở lên; cho 0,25 điểm: đáp ứng được 1 ý.

Xác định thể thơ của văn bản.