a. Đảm bảo được bố cục của một bài văn nghị luận xã hội:Bài viết có đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết bài. Trong đó, Mở bài nêu được vấn đề nghị luận; Thân bài triển khai được vấn đề nghị luận; Kết bài kết luận được vấn đề nghị luận.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo được yêu cầu: 0,25 điểm.

- Không đảm bảo được yêu cầu: 0,0 điểm.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Suy nghĩ về vấn đề học sinh thiếu tôn trọng nét riêng của người khác và đề xuất những giải pháp để khắc phục.

Hướng dẫn chấm

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

- Không xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,0 điểm.

c. Triển khai được vấn đề nghị luận:

Trên cơ sở hiểu đúng vấn đề nghị luận, thí sinh biết chia thành các luận điểm để bàn luận, lựa chọn được các thao tác nghị luận phù hợp, kết hợp giữa lý lẽ và bằng chứng. Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng được các yêu cầu sau:

* Giải thích vấn đề.

Thiếu tôn trọng nét riêng của người khác là không thừa nhận hoặc không đánh giá cao, thậm chí là xúc phạm... những tính cách, sở thích, quan điểm, hoàn cảnh... khác với mình.

Hướng dẫn chấm

- Giải thích đúng như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 0,25 điểm.

- Giải thích sai hoặc không giải thích: 0,0 điểm.

* Bàn luận.

- Thực trạng, biểu hiện: Thiếu tôn trọng nét riêng của người khác đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện nay với những biểu hiện: thiếu sự cảm thông, chế giễu người khác về ngoại hình, tính cách, quan điểm, hoàn cảnh sống... có thái độ phán xét, phân biệt, đối xử bất công với sự khác biệt của người khác.

- Nguyên nhân.

+ Do bản thân học sinh còn thiếu nhận thức về vấn đề; ảnh hưởng bởi tâm lí đám đông; thích thể hiện bản thân và lấy quan điểm của mình để áp đặt cho người khác...

+ Thiếu sự quan tâm giáo dục từ gia đình.

+ Ảnh hưởng từ môi trường xã hội.

- Hậu quả.

+ Gây tổn hại về thể chất và tinh thần đối với người khác.

+ Đánh mất sự kết nối, các mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người trong cộng đồng.

+ Xã hội mất đi tính nhân văn, sự sẻ chia, tôn trọng, bình đẳng,...
Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu, bàn luận sâu sắc, thuyết phục; kết hợp lí lẽ và bằng chứng: 1,25 điểm

- Đảm bảo 2/3 yêu cầu, bàn luận tương đối sâu sắc, thuyết phục; kết hợp lí lẽ và bằng chứng: 1,0 điểm

- Đảm bảo 1/3 yêu cầu, bàn luận chung chung: 0,75 điểm.

- Trình bày sơ sài: 0,25 - 0,5 điểm.

- Không trình bày hoặc lạc đề: 0,0 điểm.

* Ý kiến trái chiều và mở rộng.

- Nêu ý kiến trái chiều và phản bác.

- Mở rộng: Nét riêng của mỗi người cần được tôn trọng nhưng những nét riêng đó phải phù hợp chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu: 0,5 điểm.

- Trả lời chung chung, không rõ ý: 0,25 điểm.

- Trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm.

* Giải pháp.

- Đối với bản thân học sinh: Nhận thức được mỗi người đều có những giá trị riêng cần được tôn trọng; cần có thái độ cởi mở, biết lắng nghe thấu hiểu, sẻ chia, bao dung; biết đặt mình vào vị trí của người khác; biết lên án những hành vi thiếu tôn trọng nét riêng của người khác...
- Gia đình: Giáo dục con cái biết tôn trọng sự khác biệt của người khác, tránh áp đặt; là tấm gương trong cách ứng xử với những người xung quanh...

- Xã hội:

+ Nhà trường tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh; xây dựng môi trường học tập thân thiện, bình đẳng và tôn trọng sự đa dạng; xây dựng các quy tắc ứng xử; khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân một cách văn minh...

+ Các tổ chức xã hội: Tổ chức các hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể nhằm khơi dậy lòng nhân ái; lan tỏa những giá trị nhân văn cao đẹp; có những chế tài xử lí đối với những hành vi xúc phạm, kì thị người khác...

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm.
- Đảm bảo 2/3 yêu cầu như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 0,75 điểm.
- Đảm bảo 01 yêu cầu như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 0,5 điểm.
- Trả lời chung chung, sơ sài: 0,25 điểm.

- Trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu và liên kết văn bản.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu: 0,25 điểm.

- Sai chính tả, diễn đạt lủng củng, dùng từ không đúng nghĩa, câu sai ngữ pháp (từ 5 lỗi trở lên): 0,0 điểm.

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ, hiệu quả; lập luận chặt chẽ, thuyết phục.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo được các yêu cầu: 0,25 điểm.

- Không có sự sáng tạo: 0,0 điểm.

Xác định thể thơ của văn bản.