a. Bảo đảm bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận

Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn.

Lưu ý:

+ HS phải trình bày hình thức đầy đủ các phần: Mở bài, thân bài, kết bài. Không đảm bảo bố cục: Không cho điểm.

+ Trường hợp HS chỉ viết cả bài cỏ 1 đoạn thì không cho điểm.

+ Trường hợp HS gạch đầu dòng các ý: không cho điểm.

+ Nếu ít hơn 40 dòng: không cho điểm mục a.

b. Xác định đúng vẫn đề nghị luận

Đề xuất những giải pháp để khắc phục vấn đề: Hiện nay có một số thanh thiếu niên không nghe lời khuyên răn, dạy bảo của cha mẹ.

Lưu ý:

- Học sinh viết lạc đề: 0.0 điểm.

- Học sinh KHÔNG viết lạc đề: 0.5 điểm.

- Giám khảo chấm mục b mới chấm mục c.

c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận, nêu tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề: 0,25 điểm

Lưu ý: HS chỉ cần xác định 1 trong 2 ý: 0,25 điểm

* Thân bài: 2,0 điểm (Triển khai vấn đề phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng)

- Giải thích vấn đề: Không nghe lời khuyên răn, dạy bảo của cha mẹ là hiện tượng con cái không làm theo những yêu cầu mà cha mẹ đặt ra, cãi lại hoặc thờ ơ, phớt lờ lời nói của cha mẹ: 0,25 điểm.

- Phân tích vấn đề: 0,75 điểm.

+ Hiện trạng: Hiện nay rất nhiều thanh thiếu niên ở tuổi mới lớn không nghe lời cha mẹ, không hợp tác; phản ứng tiêu cực trước những lời nói của cha mẹ. Từ đó dẫn đến bất đồng về quan điểm, suy nghĩ, tạo khoảng cách giữa cha mẹ và con cái: 0,25 điểm.

Từ ngữ tương đương: VD như xuất hiện nhiều (tương đương như: phổ biến có xu hướng tăng nhanh/lan rộng ở nhiều phạm vi...)

+ Nguyên nhân: Thanh thiếu niên ở tuổi mới lớn có tâm li thích khẳng định cái tôi của bản thân, có những nhu cầu và mong muốn riêng; bị ảnh hưởng bởi bạn bè xấu, mạng xã hội, trào lưu sống lệch lạc; cha mẹ áp đặt, ít lắng nghe, không hiểu tâm lí tuổi mới lớn; thiếu thời gian dành cho con cái,.... 0,25 điểm.

+ Hậu quả: Mất đi sự gắn bó và niềm tin giữa cha mẹ và con cái, gia đình rơi vào trạng thái cặng thẳng; dễ dẫn đến các hành vi lệch chuẩn, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách của thanh thiếu niên: 0,25 điểm.

- Những giải pháp khắc phục: 1,0 điểm

+ Đối với bản thân thanh thiếu niên: Thường xuyên gần gũi, trò chuyện với cha mẹ, giúp cha mẹ hiểu những gì mình đang trải qua; nhận thức được những hành động đúng sai, bản thân nên tạo sự tin tưởng cho cha mẹ; trau dồi kiến thức, rèn luyện kĩ năng sống...

+ Đối với gia đình: Cha mẹ cần giáo dục con cái bằng tinh thương, không áp đặt hay chỉ trích nặng nề; gần gũi, lắng nghe, tôn trọng cảm xúc của con; tạo niềm tin, tạo môi trường giao tiếp cởi mở, chia sẻ thường xuyên với con.

+ Đối với nhà trường và xã hội: Tăng cường giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị đạo đức qua các hoạt động ngoại khóa, chuyên đề; mở các buổi tư vấn tâm lí học đường, kết nối phụ huynh và học sinh; tuyên truyền đề cao vai trò gia đình và các giá trị truyền thống

Lưu ý:

+ Trường hợp HS nêu được 2/3 giải pháp: được điểm tối đa. Mỗi đề xuất giải pháp là 0,5 điểm. Trong từng đề xuất phải có sự diễn giải, lí lẽ hợp lí. (VD như: Ai làm gì, làm như thế nào? Công cụ, phương tiện hỗ trợ (nếu có); hiệu quả mang lại của việc đề xuất giải pháp).

+ Mỗi đề xuất chấp nhận cách diễn đạt tương đương, đảm bảo hợp lí.

- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác: Chấm trong mục đ. Sáng tạo.

*** Nếu phần thân bài không có bằng chứng: tối đa 1.75/2.00

* Kết bài: 0,25 điểm

- Khẳng định lại ý nghĩa của việc khắc phục vấn đề.

- Nêu bài học cho bản thân.

Lưu ý: Thi sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

d. Diễn đạt

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

Lưu ý:

- Bài văn nếu có dưới 10 lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp: 0.25 điểm.

- Bài văn có trên 10 lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp: 0.0 điểm.

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Lưu ý:

- HS có viết phần Mở rộng, nâng cao vấn đề (phần phê phán hoặc lật ngược vấn đề).

- Phân tích sâu sắc các giải pháp; có những lí giải sâu sắc, mới mẻ, sáng tạo.

- Liên hệ các danh ngôn, ca dao, tục ngữ… phù hợp với vấn đề nghị luận.

- HS có cách diễn đạt, hành văn trôi chảy, mạch lạc, cảm xúc.

® Vận dụng được 1- 2 ý: 0.25 điểm.

® Vận dụng được 3 ý trở lên: 0.5 điểm.

Xác định thể thơ của đoạn trích.