1. Đảm bảo cấu trúc của một bài nghị luận xã hội, bố cục ba phần.

2. Triển khai vấn đề nghị luận.

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách. Có thể theo hướng sau:

a. Giới thiệu vấn đề nghị luận.

b. Giải thích vấn đề, nêu thực trạng

- Giải thích: Chưa thấu hiểu được nỗi vất vả của cha mẹ là chưa biết, chưa quan tâm đến những khó khăn, lo toan; chưa đồng cảm và trân trọng những việc làm, tâm tư, suy nghĩ của cha mẹ.

- Thực trạng: Hiện nay, không ít bạn trẻ thờ ơ, vô tâm trước những nỗi vất vả, cực nhọc về thể xác và tinh thần của cha mẹ; không quan tâm, không giúp đỡ cha mẹ trong những việc nhỏ hằng ngày; coi những vất vả của cha mẹ là bình thường; không chia sẻ với những khó khăn, vất vả, tâm tư của cha mẹ…

c. Bàn luận

c.1. Nguyên nhân dẫn đến vấn đề trên

- Xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ của các bạn trẻ về những vất vả của cha mẹ; sự ích kỉ, chỉ quen đòi hỏi, quen được nuông chiều, được đáp ứng vô điều kiện…

- Do nhịp sống hiện đại hối hả, cha mẹ và con cái ít có thời gian trò chuyện, tâm sự; một số cha mẹ quá bận rộn, quá nuông chiều con.

c.2. Hậu quả

- Làm cho mối quan hệ giữa con cái với cha mẹ ngày càng trở nên xa cách, thiếu sự gắn kết, cảm thông, sẻ chia; thậm chí gây mâu thuẫn, xung đột, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

- Con cái trở nên vô cảm, thiếu tình yêu thương và trách nhiệm đối với cha mẹ, gia đình và cộng đồng; ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của giới trẻ; cha mẹ cảm thấy cô đơn, tủi thân; vất vả thêm về thể xác và tinh thần…

d. Đề xuất được giải pháp khả thi

Học sinh đề xuất được những giải pháp phù hợp, khả thi, thuyết phục. Có thể theo hướng:

- Về phía các bạn trẻ:

+Nhận thức được sự cần thiết phải thấu hiểu những vất vả của cha mẹ.

+Quan tâm, trân trọng những việc làm, những lo toan, hi sinh của cha mẹ dành cho mình; yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ.

+Chủ động chia sẻ, trò chuyện để thấu hiểu những nỗi nhọc nhằn của cha mẹ; giúp đỡ cha mẹ bằng những hành động thiết thực.

+…

- Về phía gia đình:

+ Không quá nuông chiều con cái; sớm giáo dục con biết lắng nghe, biết quan tâm; dành thời gian tâm sự với con để con hiểu hơn về nỗi vất vả của mình…

+ Về phía nhà trường: Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ; tổ chức các hoạt động chuyên đề, ngoại khóa hướng về gia đình, cha mẹ; lan tỏa thông điệp yêu thương, thấu hiểu…

Hướng dẫn chấm:

- Trình bày được các giải pháp đa dạng, phù hợp; lập luận đảm bảo tốt các yêu cầu; nêu tên giải pháp, cách thức thực hiện, đánh giá tính khả thi, thuyết phục của giải pháp; kết hợp lí lẽ và bằng chứng nhuần nhuyễn: 1,0 điểm.

- Trình bày được các giải pháp phù hợp, lập luận cơ bản đảm bảo yêu cầu; nêu tên giải pháp, cách thức thực hiện, đánh giá tính khả thi; kết hợp lí lẽ và bằng chứng: 0,5 – 0,75 điểm.

- Trình bày giải pháp chưa rõ ràng, thuyết phục: 0,25 điểm.

e. Khẳng định ý nghĩa và sự cần thiết của giải pháp

3. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.

4. Sáng tạo

- Có suy nghĩ sâu sắc, thể hiện sự am hiểu về vấn đề nghị luận; nêu được ý kiến trái chiều, phản đề, mở rộng phù hợp.

- Có cách diễn đạt mới mẻ, giàu hình ảnh, hấp dẫn.

Xác định thể thơ của bài thơ trên.