Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật trong đoạn thơ ở phần Đọc hiểu để làm rõ những suy tư triết lí về cuộc sống và con người được nhà thơ gửi gắm qua hình tượng cái cây.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Thanh Thảo: nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến, nổi bật với phong cách thơ giàu chất suy tư, triết lí, mới mẻ.

- Giới thiệu đoạn thơ Tôi thích mình là một cái cây: Thể hiện những khát vọng sống đẹp, suy tư về thân phận và ý nghĩa tồn tại của con người qua hình tượng cái cây giản dị.

* Thân bài:

a. Nội dung

- Khát vọng được sống bình yên, thanh sạch:

+ Ước mình là cái cây xanh tươi, tỏa bóng mát, đón nhận chim chóc, ánh trăng, nắng mưa.

+ Thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên, khát vọng hòa hợp với cuộc sống giản dị mà thanh cao.

- Những trăn trở về kiếp người và sự sống:

+ “Chúng ta là ai… chúng ta về…”: Câu hỏi mang màu sắc triết lí về cội nguồn, thân phận, ý nghĩa đời người.

+ “Chúng ta là ai xanh được bao lâu”: Trăn trở về sự hữu hạn của kiếp sống, về quy luật sinh - diệt khắc nghiệt.

- Tình yêu và sự gắn bó với cuộc đời:

+ Dù phải chịu nắng gắt, chờ đợi mưa rào, cây vẫn hiện diện, hiến dâng sự sống cho đời.

+ Khẳng định khát vọng sống ý nghĩa, xanh tươi, cống hiến dù đời người ngắn ngủi.

b. Nghệ thuật

- Hình tượng thơ mới mẻ: Cái cây vừa bình dị, gần gũi vừa giàu tính biểu tượng về con người và cuộc đời.

- Thể thơ tự do giàu nhịp điệu, linh hoạt, phù hợp với mạch cảm xúc, suy tưởng miên man.

- Ngôn ngữ giàu chất tạo hình và biểu cảm:

+ Từ ngữ giản dị, gần gũi: “cái cây”, “nắng”, “mưa rào”, “chim”…

+ Nhiều hình ảnh gợi cảm, nhân hóa: “cái cây lang thang”, “cây lá nhỏ nép mình chật vật”…

- Giọng điệu thơ kết hợp giữa trữ tình và triết lí: khi hồn nhiên, khi sâu lắng, suy tư.

* Kết bài:

- Khẳng định: Bài thơ thể hiện khát vọng sống đẹp, suy tư triết lí về con người và cuộc đời qua hình tượng cái cây giản dị mà giàu ý nghĩa.

- Liên hệ: Gợi nhắc mỗi người trân trọng sự sống, sống có ý nghĩa, gắn bó với thiên nhiên và cuộc đời.

Bài văn tham khảo

Thanh Thảo là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu chất triết lí, luôn day dứt với những câu hỏi về lẽ sống, thân phận và khát vọng của con người. Đoạn thơ Tôi thích mình là một cái cây trích từ tập Chờ mãi cơn mưa rào – Rất lạ là minh chứng rõ nét cho phong cách thơ ấy. Qua hình tượng cái cây giản dị, tác giả gửi gắm nhiều suy tư về cuộc sống, con người và khát vọng sống đẹp giữa cuộc đời.

Trước hết, đoạn thơ bộc lộ khát vọng sống bình yên, thanh khiết và chan hòa với thiên nhiên. Hình tượng cái cây hiện lên qua những câu thơ đầy hồn nhiên: “Tôi ước mình là một cái cây / Thi thoảng có chim tới hót / Con chim sâu bé bỏng nhảy nhót / Chẳng cần biết thế giới ra sao”. Cái cây không bon chen, không ồn ào, chỉ lặng lẽ tỏa bóng mát, hiến dâng dưỡng khí, đón ánh trăng, chờ mưa rào. Hình ảnh ấy gợi một tâm hồn trong trẻo, yêu thiên nhiên và khát vọng sống thanh cao, hiến dâng âm thầm mà bền bỉ cho đời.

Bên cạnh đó, đoạn thơ còn chứa đựng những suy tư triết lí về kiếp người. Câu hỏi “Chúng ta là ai, chúng ta về” vang lên như một lời tự vấn về cội nguồn và số phận con người giữa dòng đời vô tận. Hình tượng chiếc lá “lặng im rơi chạm đất” gợi nỗi buồn man mác trước sự hữu hạn của kiếp sống. Con người như chiếc lá, như cái cây kia, sinh ra, lớn lên, cống hiến rồi rời đi. Tác giả day dứt trước quy luật nghiệt ngã ấy nhưng cũng gợi mở một lẽ sống: sống đẹp, sống có ích để khi rơi xuống vẫn để lại màu xanh cho đời.

Về nghệ thuật, đoạn thơ mang đậm phong cách Thanh Thảo với thể thơ tự do phóng khoáng, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi. Hình tượng cái cây được xây dựng qua nhiều biện pháp nghệ thuật như nhân hóa (“cái cây lang thang”, “cây lá nhỏ nép mình chật vật”) hay ẩn dụ (“lá vàng rơi chạm đất” gợi sự hữu hạn của đời người). Giọng điệu thơ khi hồn nhiên, khi triết lí sâu lắng, tạo nên mạch cảm xúc vừa nhẹ nhàng vừa day dứt, vừa tha thiết yêu đời vừa trăn trở trước kiếp sống con người.

Qua hình tượng cái cây, Thanh Thảo đã gửi gắm khát vọng sống đẹp, sống ý nghĩa và suy tư triết lí về thân phận con người. Đoạn thơ không chỉ gợi tình yêu thiên nhiên mà còn đánh thức trong mỗi chúng ta ý thức sống chan hòa, trân trọng từng phút giây của cuộc đời hữu hạn này.

Xác định nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên?