Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Nghị luận về một vấn đề xã hội gợi ra từ truyện ngắn “Bí ẩn của làn nước” của Bảo Ninh.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu khái quát truyện “Bí ẩn của làn nước” của Bảo Ninh — câu chuyện thấm đẫm nỗi đau chiến tranh, thiên tai, nhưng cũng là khúc ca về tình người và nghị lực sống.

- Dẫn dắt đến vấn đề nghị luận: Nỗi đau và sự kiên cường của con người sau mất mát – một giá trị nhân bản sâu sắc gợi ra từ truyện.

* Thân bài:

a. Giải thích vấn đề

- Mất mát: là sự tổn thất, chia ly, mất đi điều quý giá (người thân, niềm tin, quê hương…).

- Nỗi đau: cảm xúc tự nhiên, là sự phản ứng của tâm hồn trước những mất mát.

- Sự kiên cường: là khả năng vượt lên, chịu đựng và tiếp tục sống, tiếp tục yêu thương dù trái tim từng bị tổn thương.

→ Hai mặt này tạo nên vẻ đẹp nhân bản của con người – đau nhưng không gục ngã.

b. Phân tích, chứng minh qua truyện ngắn

- Hoàn cảnh bi kịch: Người chồng trong truyện trải qua đêm lũ kinh hoàng – mất đi người vợ và đứa con trai vừa chào đời, chỉ còn lại “đứa con của làn nước”.

- Nỗi đau tột cùng:

+ Mất vợ, mất con, bất lực trước dòng nước hung dữ.

+ Cả đời sống trong day dứt, mang theo “niềm đau không thể nói nên lời”.

- Sự kiên cường và sức sống:

+ Dù mang vết thương tinh thần sâu thẳm, người đàn ông ấy vẫn tiếp tục sống, nuôi con, làm cha, làm người.

+ Ông đối diện quá khứ trong lặng lẽ, chấp nhận số phận nhưng không đầu hàng.

+ Nỗi đau trở thành phần của đời sống — làm cho ông sâu sắc, nhân hậu, thấu hiểu giá trị của sự sống.

→ Hình ảnh con người sau mất mát vẫn đứng vững là biểu tượng cho ý chí kiên cường, sức sống bất diệt của con người Việt Nam.

c. Mở rộng, liên hệ

- Trong cuộc sống, ai cũng có thể trải qua mất mát — người thân qua đời, thất bại, đổ vỡ...

- Vấn đề là cách con người đối diện và vượt qua:

+ Có người buông xuôi, tuyệt vọng;

+ Có người biến đau thương thành sức mạnh, sống tốt hơn, nhân ái hơn.

- Dẫn chứng thực tế: những con người sau thiên tai, chiến tranh, bệnh tật… vẫn vươn lên, tái thiết cuộc đời.

d. Phê phán

- Phê phán thái độ buông xuôi, trốn tránh, tuyệt vọng trước mất mát.

- Khẳng định: Nỗi đau là điều không tránh khỏi, nhưng chính sự kiên cường mới giúp con người trưởng thành và nhân hậu hơn.

* Kết bài:

- Khẳng định lại ý nghĩa: Nỗi đau và sự kiên cường sau mất mát làm nên chiều sâu tâm hồn con người, là sức mạnh tinh thần giúp con người tồn tại và tiếp tục yêu thương.

- Liên hệ bản thân: học cách trân trọng hiện tại, mạnh mẽ vượt qua thử thách để sống xứng đáng hơn với những điều đã mất.

Bài văn tham khảo

Có những mất mát làm con người không thể nào quên, nhưng chính trong nỗi đau ấy, ta nhận ra sức mạnh của sự sống. Truyện ngắn “Bí ẩn của làn nước” của Bảo Ninh kể lại một câu chuyện đầy ám ảnh về chiến tranh, thiên tai và tình người, đồng thời gợi lên suy ngẫm sâu sắc về nỗi đau và sự kiên cường của con người sau mất mát.

Mất mát là điều không ai tránh khỏi trong đời. Nó có thể là sự ra đi của người thân, là sự sụp đổ của niềm tin, hay đơn giản là khoảnh khắc con người bị buộc phải đối diện với giới hạn của bản thân. Nỗi đau là cảm xúc tự nhiên, là cách tâm hồn phản ứng trước điều không thể thay đổi. Nhưng con người không chỉ biết đau – con người còn biết kiên cường, biết đứng lên từ chính đổ nát của mình.

Người đàn ông trong truyện của Bảo Ninh là minh chứng cho sức mạnh ấy. Đêm Rằm tháng Bảy năm ấy, lũ tràn về, cướp đi người vợ và đứa con trai sơ sinh của anh. Trong cơn tuyệt vọng, anh vẫn cố cứu lấy đứa bé còn lại – “đứa con của làn nước”. Nhiều năm sau, anh vẫn sống, vẫn yêu thương, vẫn nhìn dòng sông như một phần của đời mình – nơi gửi gắm niềm đau và ký ức. Anh không quên, nhưng anh sống cùng nỗi đau. Sự im lặng của anh không phải yếu đuối, mà là biểu hiện của một tâm hồn mạnh mẽ, dám đối diện với quá khứ. Nỗi đau không bị xóa mờ, nhưng được hóa thành tình yêu thương, thành sự bao dung, thành ý nghĩa tồn tại.

Cuộc đời luôn có những biến cố khiến con người tưởng chừng không thể gượng dậy. Nhưng chính trong nghịch cảnh, bản lĩnh con người mới tỏa sáng. Như những người mẹ mất con nhưng vẫn nuôi những đứa trẻ mồ côi khác; như những vùng quê sau thiên tai vẫn hồi sinh trong màu xanh mới. Đó là sức sống kỳ diệu – sức mạnh đi qua nỗi đau để tiếp tục yêu thương.

Nỗi đau làm con người trưởng thành, sự kiên cường làm con người đáng sống. Bởi vậy, điều quan trọng không phải là tránh mất mát, mà là học cách đi qua nó. Mỗi người trong chúng ta, dù trong hoàn cảnh nào, cũng nên giữ một ngọn lửa nhỏ trong lòng – ngọn lửa của tình yêu và hy vọng, để không chỉ sống sót, mà còn sống có ý nghĩa hơn.

Xác định ngôi kể, điểm nhìn trong văn bản.