Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích triết lí nhân sinh được thể hiện qua đoạn trích truyện ngắn “Giăng sáng” của Nam Cao.
- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.
- Xác định đúng vấn đề nghị luận
+ Phân tích triết lí nhân sinh được thể hiện qua đoạn trích truyện ngắn “Giăng sáng” của Nam Cao.
- Hệ thống ý: triết lí nhân sinh tiêu biểu được thể hiện trong đoạn: Con người cần đối diện với hiện thực đau khổ để sáng tạo, sống có ý nghĩa, thay vì trốn tránh bằng những ảo mộng vô thực.
+ Thực tại đau khổ là xuất phát điểm của triết lí nhân sinh:
. Nhân vật Điền nhận ra sự khốn cùng của bản thân và những người xung quanh: tiếng con khóc, vợ gắt, nợ nần, tiếng chửi…
. Cái nghèo đã bào mòn nhân cách và giết chết phần đẹp đẽ trong con người.
+ Phê phán sự mộng mị, lãng mạn sáo rỗng:
. “Ánh trăng lừa dối” là hình ảnh tượng trưng cho nghệ thuật mộng tưởng, phi thực tế.
. Nam Cao bác bỏ thứ văn chương xa rời cuộc đời, không chạm vào nỗi khổ con người.
+ Khẳng định vai trò của nghệ thuật chân chính:
. Nghệ thuật phải là tiếng nói của nỗi đau, xuất phát từ đời sống hiện thực, từ số phận con người khốn khổ.
. Điền lựa chọn sống trong khổ đau để viết, mở lòng đón nhận thực tại.
=> Triết lí nhân sinh của Nam Cao vừa thể hiện tình thương sâu sắc với con người, vừa thể hiện quan niệm nghiêm túc về vai trò dấn thân và phản ánh hiện thực của người nghệ sĩ. Đó cũng là một lời nhắc nhở về trách nhiệm sống thật, sống có ý nghĩa giữa đời thường.
- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục
+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.
+ Thể hiện rõ suy nghĩ về triết lí nhân sinh trong đoạn trích.
- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:
+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.
- Sáng tạo
+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.
Đoạn văn mẫu tham khảo
Đoạn trích Giăng sáng của Nam Cao thể hiện một triết lí nhân sinh sâu sắc: con người cần đối diện với hiện thực đau khổ để sống và sáng tạo có ý nghĩa, thay vì trốn tránh bằng những mộng tưởng xa rời cuộc sống. Qua tâm trạng và nhận thức của nhân vật Điền, Nam Cao đã phơi bày bộ mặt trần trụi của hiện thực: tiếng con khóc, tiếng chửi rủa, nỗi khổ vì nghèo đói, bệnh tật… khiến con người quằn quại cả thể xác lẫn tâm hồn. Nghệ thuật – vốn được tượng trưng bằng “ánh trăng lừa dối” – bị phủ định khi không còn mang sức mạnh cứu rỗi. Nam Cao không chấp nhận thứ văn chương phi thực tế, hoa mỹ mà vô nghĩa, ông đòi hỏi nghệ thuật phải bắt nguồn từ nỗi đau đích thực của con người, phải là tiếng nói từ “những kiếp lầm than”. Hành động Điền “ngồi viết” giữa khổ đau là một tuyên ngôn sống, sống thật, dấn thân, dùng ngòi bút để phản ánh hiện thực, để thắp lên niềm tin. Triết lí ấy không chỉ thể hiện lòng nhân đạo sâu xa mà còn là lời nhắc nhở đầy tỉnh táo về trách nhiệm của nghệ sĩ và con người trong cuộc đời.