Đề tuyển sinh vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026-2027 Sở Ninh Bình (có đáp án)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn thơ sau: Tay nâng những hạt rưng rưng Thóc hay hạt ngọc đọng từng đắng cay

Giải thích

a. Xác định đúng yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn.
Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn: 0,25 điểm.
- Không đáp ứng yêu cầu về hình thức hoặc dung lượng của đoạn văn (dưới 100 chữ hoặc trên 300 chữ): 0,0 điểm.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích đoạn thơ (Nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ).

Hướng dẫn chấm:

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

- Không xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,0 điểm.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

Thí sinh có thể triển khai đoạn văn theo nhiều cách khác nhau, lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, đảm bảo những nội dung sau:

* Giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Triển khai vấn đề nghị luận.

- Nội dung:

+ Đoạn thơ tái hiện hình ảnh người mẹ phơi thóc (tay nâng những hạt, đổ ra vàng một sân...); niềm hạnh phúc, sự chắt chiu, nâng niu, trân trọng, niềm xúc động của mẹ trước những thành quả lao động của mình (rưng rưng, thóc hay hạt ngọc, hạt căng tròn...). Hạt thóc tuy nhỏ bé nhưng là kết tinh tất cả những gian lao, vất vả và tình yêu của mẹ...

+ Đoạn thơ thể hiện tình cảm, thái độ của người con: yêu thương, thấu hiểu, trân trọng những vất vả và nhọc nhằn của mẹ (thêm gầy mẹ tôi).
- Nghệ thuật: Thể thơ lục bát; ngôn ngữ mộc mạc, giản dị; hình ảnh thơ vừa chân thực, vừa giàu tính biểu tượng; kết hợp các biện pháp tu từ: so sánh, đối lập; giọng điệu tha thiết thể hiện rõ nét cảm xúc của nhân vật trữ tình...

- Đánh giá chung về đoạn thơ.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo được các yêu cầu như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm. Trong đó:

+ Phân tích được nội dung của đoạn thơ: 0,5 điểm.

+ Phân tích được một số khía cạnh nghệ thuật tiêu biểu của đoạn thơ: 0,25 điểm.

+ Đánh giá chung về đoạn thơ: 0,25 điểm.

- Phân tích đoạn thơ sơ sài: 0,25 - 0,5 điểm.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, có sự liên kết câu trong đoạn văn.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu: 0,25 điểm.

- Sai chính tả, diễn đạt lủng củng, dùng từ không đúng nghĩa, câu sai ngữ pháp (từ 05 lỗi trở lên): 0,0 điểm.

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ, lời văn có giọng điệu riêng, giàu hình ảnh, có cảm xúc...
Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo các yêu cầu: 0,25 điểm.

- Không có sự sáng tạo: 0,0 điểm.