Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích một nhân vật (tự chọn) trong truyện ngắn Tí bụi.
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
– Hình thức: Một đoạn văn, thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, hỗn hợp, móc xích hoặc song hành.
– Dung lượng: Khoảng 200 chữ. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích một nhân vật (tự chọn) trong truyện ngắn Tí bụi dẫn ở phần Đọc hiểu.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:
Đề mở nên HS có thể chọn phân tích một trong ba nhân vật: “tôi”, Tí bụi và con Win. HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện và kĩ năng viết đoạn văn nghị luận văn học để hoàn thành bài tập.
Tham khảo gợi ý phân tích nhân vật Tí bụi:
Mở đoạn: Giới thiệu nhân vật (tên nhân vật, tên tác phẩm, tác giả).
Thân đoạn
- Ý 1: Phân tích đặc điểm của nhân vật:
+ Cậu bé “bụi đời” sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh thiệt thòi, bất hạnh: không có cha, mẹ bị điên; hai mẹ con sống lăn lóc ngoài đường phố, trong căn lều tạm được che chắn bằng các mảnh ni lông và đầy rác; kiếm sống bằng “nghề” ăn cắp vặt,...
+ Cậu bé biết yêu thương, biết đón nhận và trân trọng tình yêu thương: Cậu thay đổi thái độ khi nhận ra lòng tốt của nhân vật “tôi” dành cho con Win. Cậu chăm sóc, trông nom người mẹ điên; vô cùng đau khổ khi mất con Win và đặc biệt yêu thương bầy chó nhỏ,...
- Ý 2: Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật:
+ Nhân vật được khắc hoạ từ nhiều góc nhìn (nhân vật “tôi” và người trong xóm,...).
+ Chi tiết miêu tả chân thực, có sức khơi gợi cảm xúc; lời kể tự nhiên; ngôn ngữ giản dị, truyền cảm,...
Kết đoạn: Khẳng định ý nghĩa của nhân vật.
d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: Phân tích một nhân vật (tự chọn) trong truyện ngắn Tí bụi dẫn ở phần Đọc hiểu.
– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.
– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.
đ. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.
e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.