Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 UBND phường Sầm Sơn (Thanh Hóa) có đáp án

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ sau: TỔ QUỐC VÀO XUÂN      -Bùi Minh Huệ-

Giải thích

2

Viết  bài văn nghị luận (khoảng 600chữ) phân tích, đánh giá chủ đề

đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Tổ quốc vào xuân” của Bùi Minh Huệ.

5,0

 

a.Đảm bảo bố cục của bài văn nghị luận, đủ dung lượng: Có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài.

Mở bài giới thiệu vấn đề, Thân bài triển khai vấn đề, Kết bài  kết luận được vấn đề.

0,25

b.Xác định đúng vấn đề nghị luận: chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Tổ quốc vào xuân”.

0,25

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.Có thể triển khai theo hướng:

*Giới thiệu tác giả, tác phẩm,đoạn trích

-   Vài nét về tác giả Bùi Minh Huệ, bài thơ “Tổ quốc vào xuân”.

-   Đoạn trích là ba khổ cuối của bài thơ, có chủ đề, nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn.

*Phân tích chủ đề của đoạn trích

 

 

 

 

0,25

 

 

2,0


 

 

-   Nêu chủ đề

Chủ đề xuyên suốt của đoạn thơ là những cảm nhận riêng về hình ảnh một tổ quốc bình dị mà rất đỗi thiêng liêng; từ đó, thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc và niềm tự hào dân tộc.

-   Phân tích chủ đề

+ Tổ quốc là căn nhà, miền quê gần gũi, bình dị: mái nhà thân thuộc với bếp lửa ngày xuân ấm áp; hình ảnh mẹ, cha tảo tần, lam lũ - môi mẹ ấm trầu cay, vai áo cha sờn bạc; những món ăn quen thuộc giò chả, bánh chưng đậm đà hương vị Tết cổ truyền; âm thanh của lao động, của sự sống đang trỗi dậy mạnh mẽ làm náo nức những làng quê.

+ Tổ quốc là miền đất thiêng liêng những người lính đã anh dũng hi sinh đểgìn giữ, điểm tô: nơi những người lính không về là bao máu xương của những con người đã đem tuổi xuân hòa vào cùng cây cỏ, quên đi hạnh phúc riêng để cống hiến, hi sinh vô tư, thầm lặng. Đó là những mùa xuân độc lập, tự do tươi thắm được đánh đổi bằng những mất mát không thể nào bù đắp.

+ Niềm tin vào tương lai của tổ quốc: đường rộng mở, đất nước hội nhập, phát triển trong thời kì mới. Giữa hiện tại đổi thay, nhà thơ nhắc nhở về cội nguồn, về quá khứ hào hùng mà gian lao của dân tộc và khẳng định niềm tin mãnh liệt về tương lai tươi sáng: Xin đừng quên Tổ quốc nhiều gian khó, Dẫu giá lạnh, đào mai rồi sẽ nở

=> Đoạn thơ khơi gợi trong lòng người đọc sự gắn bó, niềm tự hào, trân trọng và ý thức tiếp nối truyền thống lao động, đấu tranh để bảo vệ, dựng xây đất nước.

 

 

 

*Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

-  Đoạn thơ viết theo thể thơ tự do giúp cho tác giả linh hoạt, thoải mái trong bày tỏ tình cảm, cảm xúc.

-  Hình ảnh bình dị, cụ thể mà giàu biểu tượng (bếp lửa, áo sờn bạc, đường rộng mở, giá lạnh, đào mai sẽ nở…) gợi tả được vẻ đẹp của cuộc sống, con người, thiên nhiên đất nước.

-  Từ ngữ trong sáng, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm (ấm trầu cay, nỗi ao ước, rộn rã, náo nức, xin đừng quên, ...)

-  Nhịp điệu của đoạn thơ linh hoạt, uyển chuyển.

-  Giọng thơ vừa tha thiết, sâu lắng vừa tràn đầy niềm tự hào, tin tưởng.

-  Sử dụng hiệu quả nhiều biện pháp tu từ: liệt kê (môi mẹ ấm trầu cay, vai áo cha sờn bạc, giò chả, bánh chưng, ...), phép điệp (Tổ quốc là…), ẩn dụ (xuân thắm nở đầy hoa, đào mai rồi sẽ nở…)

* Đánh giá chung: Đánh giá khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, liên hệ mở rộng.

-  Lựa chọn hình thức nghệ thuật đặc sắc, qua ba khổ thơ, nhà thơ Bùi Minh

Huệ đã khắc họa thành công vẻ đẹp của một đất nước cần cù trong lao động, anh dũng trong chiến đấu, mạnh mẽ, kiên cường với khát vọng vươn lên; gửi gắm những cảm xúc, tình cảm chân thành, sâu lắng về tổ quốc. Tình cảm của nhà thơ cũng là tiếng lòng chung của con người Việt Nam với tổ quốc mình. Bài thơ gợi mở thông điệp cao đẹp ở người đọc: cần phải có thái độ trântrọng, tự hào, có ý thức và hành động góp phần bảo vệ và dựng xây quê hương, đất nước.

-  Liên hệ với những tác phẩm cùng đề tài.

1,0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,5

d.Chính tả: Đảm bảo quy tắc về chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếngViệt, liên kết câu, liên kết đoạn.

0,25

e.Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; cách diễn đạt mới mẻ, lôi

cuốn; lời văn sinh động, giàu cảm xúc.

0,5