TRĂM ĐÔ CỦA AI

Nhân vật: Ông trí thức, anh thanh niên, bà dân buôn, anh cảnh sát

Lược dẫn: Ông trí thức nhân dịp được thưởng một trăm đô định ra chợ mua đồ về ăn mừng với vợ, vừa đến nơi tiền rơi khỏi túi, định cúi xuống nhặt thì một bà dân buôn và một anh thanh niên đi tới nhìn thấy.

Trí thức: À, tiền này là của tôi đánh rơi.

Thanh niên: Chà chà, giả vờ giống như thật, mặt cứ tỉnh bơ.

Dân buôn: Ờ, lại còn cười thoải mái nữa chứ.

(Thanh niên cúi xuống nhặt tiền, dân buôn cũng định nhặt).

Trí thức: Ơ... ơ... các vị làm gì vậy? Tiền này là của tôi.

Thanh niên: Tiền của ông? Ai chứng nhận?

Dân buôn: Có ký hiệu trên tiền không?

Trí thức: Các vị lạ thật! Chuyện là thế này, hôm nay là sinh nhật vợ tôi, đúng lúc Công ty thưởng cho 100 đô, tôi định đi mua ít tôm, cua biển về ăn mừng sinh nhật vợ cho bà xã vui vẻ. Tôi bị cảm chưa khỏi hẳn, bị hắt hơi xổ mũi nên mới rút khăn tay ra lau, không ngờ tiền trong túi cũng rơi ra theo.

Thanh niên: Chà chà, ông anh định viết tiểu thuyết ở đây đấy hả?

Dân buôn: Để chuẩn bị quay phim truyền hình nhiều tập hả?

Thanh niên: Ăn mặc xoàng xĩnh thế kia lấy đâu ra nhiều tiền vậy?

Dân buôn: Mà có ai đi chợ lại mang đô la đi tiêu?

Thanh niên: Nom ông anh cũng có vẻ là người có tri thức; ăn nói, làm việc gì thì cũng phải giữ tư cách chứ!

Dân buôn: Tức là không nên thấy tiền là híp mắt lại, chẳng giữ thể diện gì. Thế gọi là: người nghèo nhưng chí không nghèo, thấy tiền cũng không tham.

Tri thức: Các vị ăn nói lung tung gì vậy? Rõ ràng đây là tiền của tôi, các vị nói như thế là chả có lý có lẽ gì, thật không sao hiểu nổi. (Với khán giả) Bà con nói xem thử tiền này là của ai?

Thanh niên: Này, nói cho mà biết nhé, đừng tưởng cứ to mồm là tiền vào túi ông được đâu.

Dân buôn: Cứ la to lên, la to lên... xem ra cái giọng gì nào?

Trí thức: Các người, các người... (tức quá, xông đến giật tiền trong tay thanh niên, bị thanh niên đầy ngã rúi rụi, kính văng ra đất, vội nhặt lên) Thế này còn ra thể thống gì nữa. Được, để tôi đi gọi cảnh sát đến phân xử.

(Lược một đoạn: Không ai chịu công nhận tờ tiền là của ông trí thức. Ba người tranh cãi một hồi, quyết định mời cảnh sát đến giải quyết)

Dân buôn: Đồng chí cảnh sát, (chỉ thanh niên) Anh ta cướp tiền của tôi.

Thanh niên: Ông anh, bà ta cướp tiền của em. (Chỉ dân buôn)

Trí thức: Đồng chí ạ, họ cướp tiền của tôi.

Cảnh sát: Cái gì, cướp tiền hả? Tiền đâu?

Dân buôn: Đây ạ. (Đưa nửa tờ 100 đô cho cảnh sát)

Cảnh sát: Sao lại thế này, một nửa nữa đâu?

Thanh niên: Nửa nữa đây ạ! (đưa cho cảnh sát).

Cảnh sát: (ghép hai nửa đồng tiền lại, xem xét kỹ, rồi nhìn dân buôn và thanh niên) Các vị có biết là không được xé tiền bừa bãi không. Tiền này là của ai?

Cả ba: Của tôi!

Cảnh sát: Một tờ giấy bạc mà là của cả ba người? Các vị nói lại cho rõ ràng đi nào.

Trí thức: Đồng chí ạ, chuyện là thế này...

Thanh niên: Hôm nay là sinh nhật bạn gái em, đúng lúc Công ty lại vừa thưởng cho 100 đô. Em định đi mua ít tôm, cua biển về để ăn mừng, nhất định là cô ấy sẽ rất vui. Em bị cảm vẫn chưa khỏi hẳn, bị hắt hơi xổ mũi nên mới rút khăn tay ra lau, không ngờ tiền trong túi cũng rơi ra theo.

Họ không nói lý nói lẽ gì cả, nhặt được liền nhận là của mình.

Trí thức: Đồng chí, không phải là như thế, mà là như thế này kia a...

Dân buôn: Hôm nay là sinh nhật ông xã nhà tôi, đúng lúc Công ty lại vừa thường cho 100 đô. Tôi định đi mua ít tôm cua biển về đề ăn mừng, nhất định là ông ấy rất vui. Tôi bị cảm chưa khỏi, bị hắt hơi xổ mũi nên mới rút khăn tay ra lau, không ngờ tiền trong túi cũng rơi ra theo. Họ không nói lý nói lẽ gì cả, nhặt được liền nhận là của mình.

Trí thức: Đồng chí, không phải là như thế đâu...

Cả ba: Anh nói đi, thế là thế nào?

Trí thức: Hôm nay là sinh nhật vợ tôi...

Cảnh sát: ... đúng lúc Công ty lại vừa thưởng cho 100 đô. Tôi định đi mua ít tôm cua biển về để ăn mừng, nhất định là vợ tôi rất vui. Tôi bị cảm chưa khỏi, bị hắt hơi xổ mũi nên mới rút khăn tay ra lau, không ngờ tiền trong túi cũng rơi ra theo... Có đúng thế không?

Trí thức: Đồng chí biết rồi đấy. Họ không nói lý nói lẽ gì cả, nhặt được liền nhận là của mình.

Cảnh sát: Rõ rồi! Cả ba vị đều nói i hệt nhau. (Im lặng, quan sát kỹ tờ giấy bạc) Xin các vị nghĩ lại cho kỹ, tiền này là của ai?

Cả ba: Của tôi!

Cảnh sát: Tốt, xin mời các vị theo tôi về đồn!

Cả ba: (ngớ ra) Để làm gì ạ?

Cảnh sát: Làm gì à? Các vị phải biết rõ hơn tôi chứ. Đây là tờ bạc giả, tôi phải xét hỏi các vị.

Cả ba: Ớ!

Thanh niên: (Hỏi cảnh sát) Giả thật ạ?

Cảnh sát: Ai nói đùa với anh

Dân buôn: (Hỏi nhỏ trí thức) Ông anh, giả thật à?

Trí thức: Sao lại có thể là giả?

Thanh niên: (với cảnh sát) Ông anh, xin nói thực, tờ bạc này không phải là của em ạ.

Dân buôn: Vâng ạ, cũng không phải của em.

Cảnh sát: Thế thì của ai?

Thanh niên: Của ông này. (chỉ trí thức).

Dân buôn: Đúng, đúng 100 phần trăm ạ.

Cảnh sát: Căn cứ vào đâu nào?

Thanh niên: Ông ta nói là vừa đi qua đây...

Dân buôn: Bị hắt hơi xổ mũi...

Thanh niên: Nên mới rút khăn tay ra lau...

Dân buôn: Tiền trong túi cùng rơi ra theo.

Cảnh sát: Hai vị cũng chẳng nói là vừa đi qua đây, bị hắt hơi xổ mũi nên mới rút khăn tay ra lau, tiền trong túi cũng rơi ra theo... hay sao?

Thanh niên: Hắt xì hơi... là ông ấy hắt xì hơi trước. (Chỉ trí thức)

Dân buôn: Tôi hắt hơi sau.

Cảnh sát: Hai vị bị lây à? (Với trí thức) Có phải tiền của ông không?

Trí thức: Vâng! Tiền của tôi.

Thanh niên: Đây nhé, ông ta nhận rồi.

Dân buôn: Tiền của ông ta mà lại.

Thanh niên: Thật không ngờ người nom thật thà thế kia mà lại đi tiêu tiền giả.

Dân buôn: Đúng là làm xấu cả hình ảnh người dân thành phố này.

Thanh niên: Cứ khai báo thực đi, tiền giả ở đâu ra? Khai báo thành thật sẽ được khoan hồng.

Dân buôn: Chống lại tội càng nặng.

Cảnh sát: (Với Thanh niên và dân buôn) Các vị im đi nào (với trí thức) Đồng chí nói cho họ biết tiền này ở đâu ra.

Trí thức: Tiền của Công ty tôi thưởng cho, sao lại có thể giả được? Không tin đồng chí có thể kiểm tra, đây là giấy chứng minh của tôi.

Cảnh sát: Khỏi phải điều tra. (Với thanh niên và dân buôn) Tiền này có thực không phải của hai vị không?

Cả hai: Đúng thế ạ!

Cảnh sát: Các vị không hối hận chứ?

Cả hai: Không hối hận!

Cảnh sát: Thế thì tôi xin nói để hai vị biết, đây không phải là tiền giả.

Cả hai: Ớ

Trí thức: Tiền thật ạ?

Cảnh sát: Đúng, là tiền thật!

Trí thức: Cảm ơn đồng chí cảnh sát! Thì ra tiền không chỉ là biểu hiện giá trị của hàng hóa.

Cảnh sát: (Với tri thức) Đúng thế! (Với thanh niên và dân buôn) Các vị tuy không mất tiền, nhưng cũng đã đánh mất một thử...

Cả hai: Mất gì ạ?

Cảnh sát: Mất mặt!

(Trăm đô của ai, Dương Lâm Trạch, 19 hài kịch hay cực ngắn: “Đời cười”,

NXB Văn nghệ TP.Hồ Chí Minh)

Văn bản phản ánh hiện thực xã hội nào?