V.I.Lenin đánh giá con đường biện chứng của sự nhận thức phải "Từ ...(1)... đến tư duy trừu tượng, rồi từ tư duy trừu tượng đến ...(2)...":

(1): nhận thức lý tính, (2): thực tiễn

(1): thực tiễn, (2): nhận thức lý tính

(1): trực quan sinh động, (2): thực tiễn

(1): thực tiễn, (2): trực quan sinh động