Từ văn bản trên và những suy nghĩ riêng, em hãy viết một bài nghị luận xã hội để trình bày quan điểm riêng của mình về vấn đề này.
a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài
Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội
b. Xác định được đúng vấn đề cần nghị luận:
Trình bày quan điểm về chủ đề: “Kiên trì trong hành trình khám phá bản thân của tuổi
trẻ”, tranh biện về 2 luồng ý kiến được nêu trong đề thi.
c. Đề xuất được hệ thống ý để làm rõ vấn đề nghị luận:
- Xác định được các ý chính của bài viết
- Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát cảm xúc, quan điểm cá nhân về vấn đề.
- Triển khai vấn đề nghị luận
- Giải thích vấn đề nghị luận
- Thể hiện quan điểm của người viết
- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có được cái nhìn toàn
diện hơn về vấn đề
- Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.
Có thể theo một số gợi ý sau:
1. Mở bài:
• Giới thiệu về chủ đề: “Kiên trì trong hành trình khám phá bản thân của tuổi trẻ.”
• Đề cập đến tầm quan trọng của sự kiên trì trong quá trình phát triển và trưởng thành
của tuổi trẻ.
2. Thân bài:
a. Khái quát về sự kiên trì:
• Định nghĩa sự kiên trì: Là khả năng kiên nhẫn, bền bỉ theo đuổi một mục tiêu mặc dù
có gặp khó khăn, thử thách.
• Tầm quan trọng của kiên trì: Giúp chúng ta vượt qua rào cản, phát triển bản thân và
đạt được mục tiêu.
b. Luồng ý kiến thứ nhất: Kiên trì là điều cần thiết trong hành trình khám phá bản thân.
• Nêu quan điểm:
○ Tôi tin rằng kiên trì là yếu tố thiết yếu giúp mỗi người trẻ có thể khám phá và phát
triển bản thân một cách hiệu quả.
• Lập luận:
○ Kiên trì giúp vượt qua khó khăn và thất bại trong quá trình tìm kiếm bản thân.
○ Những người kiên trì sẽ dễ dàng đạt được thành công hơn trong các lĩnh vực khác
nhau của cuộc sống.
• Ví dụ cụ thể:
○ Những nhân vật nổi tiếng như Thomas Edison hay J.K. Rowling, ..., họ đã phải đối mặt
với nhiều thất bại nhưng vẫn kiên trì theo đuổi ước mơ của mình.
• Bài học:
○ Kiên trì không chỉ giúp chúng ta đạt được mục tiêu mà còn hình thành tính cách mạnh
mẽ, tự tin.
c. Luồng ý kiến thứ hai: Kiên trì cần phải được cân nhắc. Phân tích quan điểm trái
chiều:
○ Có quan điểm cho rằng kiên trì mà không xem xét thực tế có thể dẫn đến lãng phí thời
gian và công sức.
○ Nên cân nhắc khi nào nên kiên trì và khi nào nên điều chỉnh chiến lược.
• Lập luận:
○ Tôi nhận thấy rằng mặc dù kiên trì quan trọng, nhưng việc biết điểm dừng cũng rất
cần thiết.
○ Có thể dẫn đến những quyết định sai lầm nếu không điều chỉnh kịp thời.
• Ví dụ cụ thể:
○ Những doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào dự án không khả thi dẫn đến thất bại lớn.
• Bài học:
○ Học cách đánh giá tình huống và đưa ra quyết định đúng đắn.
d. Đánh giá và kết hợp hai luồng ý kiến:
• Nhấn mạnh rằng kiên trì và sự cân nhắc thực tế không phải là hai khái niệm đối lập
mà cần bổ sung cho nhau.
• Đưa ra quan điểm cá nhân:
○ Tôi cho rằng sự kiên trì phải đi kèm với khả năng tự đánh giá và điều chỉnh để đạt
được hiệu quả tốt nhất trong hành trình khám phá bản thân.
3. Kết bài:
• Tóm tắt lại quan điểm chính đã nêu.
• Khẳng định rằng kiên trì là điều cần thiết trong hành trình khám phá bản thân, nhưng
cần được áp dụng một cách hợp lý.
• Kêu gọi các bạn trẻ hãy luôn kiên trì nhưng cũng biết cách điều chỉnh và linh hoạt để
đạt được thành công.
d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn
đề nghị luận.
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn
mực đạo đức và pháp luật.
e. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.
f. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ
Bài văn mẫu
Trong cuộc sống, mỗi người trong chúng ta chắc chắn đã từng ít nhất một lần được
nghe mọi người ca ngợi về sự kiên trì và biết đến những tấm gương kiên trì, có nghị lực
để đạt được thành công. Và sự kiên trì ấy càng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong
quá trình phát triển và trưởng thành của tuổi trẻ, trong hành trình khám phá bản thân
của những người trẻ tuổi.
Sự kiên trì có thể hiểu là khả năng kiên nhẫn, nhẫn nại, cố gắng quyết tâm vươn
lên hay bền bỉ theo đuổi mục tiêu của mình cho dù gặp nhiều khó khăn, thử thách, trở
ngại và vấp ngã. Kiên trì là một đức tính tốt đẹp của con người bởi nó khiến bản thân
mỗi người sống có lí tưởng và trở nên tốt đẹp hơn. Tầm quan trọng của kiên trì đối với
cuộc sống mỗi người còn thể hiện ở việc nó giúp chúng ta vượt qua rào cản, phát triển
bản thân và đạt được mục tiêu.
Với luồng ý kiến thứ nhất ở trên “Đôi khi bạn có thể lầm đường, nhưng nếu kiên trì
đi tiếp, bạn sẽ mở ra cả một con đường mới.”, ý kiến này đã khẳng định chắc chắn kiên
trì là điều cần thiết trong hành trình khám phá bản thân. Đối với ý kiến này, tôi cũng tin
rằng kiên trì là yếu tố thiết yếu giúp mỗi người trẻ có thể khám phá và phát triển bản
thân một cách hiệu quả. Vì lòng kiên trì sẽ giúp chúng ta vượt qua khó khăn và thất bại
trong quá trình tìm kiếm bản thân; trong nghịch cảnh ta có thể khai phá, mở ra nhiều
tiềm năng, khía cạnh năng lực cá nhân mà ta chưa từng biết đến; hay sau thất bại ta sẽ
không dễ dàng từ bỏ, gục ngã mà có thể rút ra bài học kinh nghiệm và khắc phục trong
lần tiếp theo để theo đuổi thành công. Và có một sự thật trong cuộc sống đó là những
người kiên trì thường dễ dàng đạt được thành công hơn trong các lĩnh vực khác nhau.
Như nhà khoa học Thomas Edison từng nói “Thiên tài chỉ có 1% năng khiếu bẩm
sinh, còn 99% là khổ luyện”, chúng ta cần hiểu rằng bất kỳ ai trong cuộc sống muốn
thành công đều cần có sự kiên trì, nỗ lực. Những người có lòng kiên trì sẽ luôn biết đặt
ra mục tiêu cho bản thân mình, luôn tự giác nỗ lực và cố gắng hết sức để thực hiện mục
tiêu, công việc mình đề ra. Họ cũng là những người luôn hướng về phía trước, dù gặp
vấp ngã hay thất bại cũng biết cách đứng lên, rút ra bài học và tiếp tục con đường mình
đã chọn. Người có lòng kiên trì còn là những người luôn sống với ước mơ, nhiệt huyết
của mình, biết tận dụng thời gian để phấn đấu cho ước mơ và tiết kiệm thời gian của bản
thân cũng như của người khác. Qua những biểu hiện trên, có thể hiểu được vì sao sự kiên
trì đóng vai trò quan trọng trong hành trình khám phá bản thân của tuổi trẻ, nó sẽ gây
dựng và rèn giũa cho ta nhiều phẩm chất tốt đẹp khác. Kiên trì không chỉ giúp chúng ta
đạt được mục tiêu mà còn hình thành được tính cách mạnh mẽ, tự tin. Đồng thời, trong
quá trình kiên trì theo đuổi ước mơ, có thể mỗi người lại mở ra cho mình nhiều cánh cửa
khác, nhiều cơ hội khác một cách bất ngờ nhờ có sự phát triển năng lực, khai phá tiềm
năng bản thân.
Cho đến nay, nhân loại đã có nhiều tấm gương dù phải đối mặt với nhiều thất bại
nhưng vẫn kiên trì theo đuổi ước mơ của mình và đạt được thành công, trong đó phải
kể đến nhà bác học, nhà khoa học nổi tiếng Thomas Edison. Nếu không có sự kiên trì,
Thomas Edison đã không thể chế tạo thành công bóng đèn điện. Dù đã phải trải qua
mười nghìn lần thất bại trong quá trình thử nghiệm, chế tạo nhưng ông không nản chí
và tiếp tục thử nghiệm để cuối cùng đã mang lại phát minh vĩ đại thay đổi thế giới –
bóng đèn điện.
Tương tự là câu chuyện của nữ nhà văn J. K. Rowling, tác giả của bộ tiểu thuyết
nổi tiếng toàn cầu "Harry Potter”. Trước khi nổi tiếng và thành công như hiện tại, bà đã
từng là một người mẹ đơn thân thất nghiệp và bị tới 12 nhà xuất bản từ chối bản thảo.
Nếu không kiên trì theo đuổi sự nghiệp văn chương này và tiếp tục gửi bản thảo tới các
nhà xuất bản thì thế giới đã không có một nữ nhà văn nổi tiếng J. K. Rowling, không có
một bộ tiểu thuyết hay và nổi tiếng như “Harry Potter”, rộng hơn nữa là không có tác
phẩm điện ảnh ăn khách chuyển thể từ bộ tiểu thuyết này đưa tên tuổi nhiều diễn viên
nhí vụt sáng tại Hollywood. Có thể thấy “vòng xoay vận mệnh” đã xoay xuất phát từ sự
kiên trì, nỗ lực của J.K.Rowling đã giúp thay đổi cuộc sống của nhiều con người, không
chỉ riêng bà.
Một tấm gương khác nữa của sự kiên trì, gần gũi hơn với người Việt Nam đó là thầy Nguyễn Ngọc Ký. Nếu thầy Nguyễn Ngọc Ký quyết định từ bỏ ở thời điểm gặp khó khăn khi luyện viết bằng chân, không kiên trì nỗ lực tiếp tục thì sẽ không bao giờ có một biểu tượng của tinh thần hiếu học, vượt qua nghịch cảnh để theo đuổi tri thức, con chữ như thầy và thầy cũng không thể trở thành một nhà giáo ưu tú, tiếp tục truyền dạy tri thức
cho thế hệ sau này.
Mặc dù có nhiều tấm gương như vậy nhưng trong xã hội hiện nay còn tồn tại nhiều
người vì không đủ kiên trì nhưng muốn nhanh chóng đạt được thành quả mà sử dụng
mưu mô, toan tính. Hoặc có những người dễ nản chí, lười biếng không muốn kiên trì
cố gắng, sẵn sàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Tất cả những người như vậy chắc chắn sẽ
không có được thành công thực sự trong cuộc sống của mình và sẽ dần dần bị xã hội đào
thải vì khả năng yếu kém và gây hại cho người khác.
Với luồng ý kiến thứ hai “Trong một số trường hợp, việc kiên trì mà không xem
xét thực tế có thể gây ra những hậu quả xấu và không nên lặp lại những sai lầm trong
quá khứ.”, có thể hiểu ý kiến này muốn nhắc nhở chúng ta sự kiên trì cũng cần được cân
nhắc phù hợp với hoàn cảnh, thời điểm. Quả thật, nếu con người chỉ chăm chăm kiên trì
thực hiện mà không xem xét thực tế thì có thể dẫn đến sự lãng phí thời gian và công sức.
Vì vậy bên cạnh việc quyết tâm, kiên trì với mục tiêu đặt ra thì mỗi người cũng cần cân
nhắc thời điểm nên kiên trì và khi nào nên điều chỉnh chiến lược để không tạo thành
thất thoát lãng phí.
Tôi nhận thấy rằng mặc dù việc kiên trì quan trọng, nhưng việc biết điểm dừng
cũng là điều quan trọng không kém. Trong thực tế cuộc sống, việc chỉ kiên trì theo đuổi
mục tiêu mà thiếu cân nhắc nhiều yếu tố khác sẽ có thể dẫn đến những quyết định sai
lầm nếu không điều chỉnh kịp thời. Ví dụ thực tiễn nhất là những doanh nghiệp thiếu
cân nhắc, đánh giá phù hợp và tiếp tục đầu tư vào những dự án không khả thi dẫn đến
thất bại, tổn thất lớn cho doanh nghiệp và thậm chí là cho xã hội. Như vậy, bài học rút
ra từ ý kiến thứ hai này là việc học cách đánh giá tình huống, thời điểm và đưa ra quyết
định đúng đắn để kiên trì mang đến thành công thay vì thất bại, tổn thất.
Hai luồng ý kiến trên thực tế không phủ định hoàn toàn lẫn nhau mà đó là sự bổ
sung cho nhau. Kết hợp hai ý kiến để ta thấy rằng lòng kiên trì và sự cân nhắc thực tế
cần đi liền với nhau để đảm bảo ta luôn đi trên con đường phù hợp và gặt hái được thành
công. Cùng với đó, sự kiên trì phải đi kèm với khả năng tự đánh giá và điều chỉnh để ta
đạt được hiệu quả tốt nhất trong hành trình khám phá bản thân.
Là một người học sinh, chúng ta cần hiểu rằng để rèn luyện được đức tính kiên trì
trong mọi việc thì bản thân trước hết cần kiên trì, nỗ lực trong học tập, rèn luyện bản
thân để trở thành một người tốt. Chúng ta cần biết sống có ước mơ, lí tưởng và tích cực
trau dồi với lòng kiên trì để trở thành con người ta mơ ước, đạt được hoài bão. Chúng
ta cũng cần học cách đứng dậy sau khi vấp ngã ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường
bởi đây là môi trường lý tưởng, an toàn nhất. Chỉ khi rèn luyện được như vậy ta mới trở
nên bản lĩnh, mạnh mẽ hơn và tiến xa hơn trong tương lai cùng nhiều đức tính tốt đẹp.
Tóm lại, có thể khẳng định sự kiên trì đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá
trình phát triển và trưởng thành, trong hành trình khám phá bản thân của những người
trẻ tuổi. Song hành với sự kiên trì là biết cách cân nhắc nhiều yếu tố xung quanh và áp
dụng sự kiên trì một cách hợp lý. Những người trẻ tuổi đang trải qua quãng đời mà thời
gian là thứ họ sở hữu giàu có hơn cả, vì vậy tuổi trẻ là không được bỏ cuộc dễ dàng mà
cần kiên trì theo đuổi mục tiêu, ước mơ nhưng đồng thời cũng cần biết cách đánh giá
đúng năng lực bản thân, điều chỉnh và linh hoạt để đạt được thành công.