a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề

Chủ đề và đặc sắc nghệ thuật truyện thần thoại Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu truyện thần thoại Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng và nêu nội dung khái quát cần phân tích.

Câu chuyện kể về hai chị em Mặt trời và Mặt trăng là con của Ngọc Hoàng, hai nàng có nhiệm vụ là xem xét dân sự một vòng luân phiên nhau. Thông qua câu chuyện, giải thích cho người đọc một số hiện tượng như ngày dài, ngày ngắn, trăng rằm, trăng mùng một,….

Hướng dẫn chấm:

- Giới thiệu truyện kể: 0.25 điểm

- Khái quát nội dung cần phân tích : 0.25 điểm

* Nội dung

- Nội dung đặc sắc của tác phẩm:

+ Kể về hai người con gái của Ngọc Hoàng là Mặt Trời và Mặt Trăng

+ Mặt Trời đi xem xét thế giới bằng kiệu có 4 người khiêng chia ra thành tốp già và tốp trẻ, tốp già đi nhanh do có trách nhiệm, tốp trẻ đi chậm do ham chơi => Giải thích ngày dài và ngày ngắn

+ Mặt Trăng tính nóng nảy nên bị mẹ trát tro vào mặt để cho tính tình hiền dịu lại

+ Nhật thực và nguyệt thực do hai nữ thần có chồng là một con Gấu

=> Nội dung tác phẩm thu hút, dễ nhớ => Qua đó để khẳng định rằng mọi vật trên thế gian này đều có nguồn gốc

- Chủ đề

+ Truyện xoay quanh việc lý giải các hiện tượng thiên nhiên của mặt trời và mặt trăng.

+ Khát vọng tìm hiểu thế giới, chinh phục tự nhiên của con người.

+ Thể hiện sự tôn trọng trí tuệ dân gian trong việc hình dung về thế giới.

* Nghệ thuật

- Thể hiện trí tưởng tượng phong phú của người xưa

- Nghệ thuật sử dụng yếu tố phóng đại, kì ảo:

+ Hai nữ thần có sức mạnh thần kì là chiếu sáng cho thế gian

+ Có thể điều khiển thế giới như làm cho có ngày dài ngày ngắn, có ban đêm, cho con người biết được ngày trong tháng

+ Đây là những công việc không một người bình thường nào có thể làm được

→ Biện pháp sử dụng yếu tố phóng đại, kì ảo đã giúp cho tác phẩm được lưu truyền rộng rãi cho tới ngày nay và thể hiện sự sáng tạo của người xưa.

=> Nhờ xây dựng nội dung và sử dụng biện pháp nghệ thuật đặc sắc, tác phẩm Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng đã để lại dấu ấn trong lòng người đọc. Tác phẩm đã giải thích cho người đọc nguồn gốc của thế giới và các hiện tượng diễn ra xung quanh chúng ta dưới con mắt sáng tạo của người xưa. Qua đó như muốn nhắn nhủ tới chúng ta hãy luôn không ngừng khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh và phải biết yêu thiên nhiên hơn.

Hướng dẫn chấm:

- Trình bày đầy đủ, sâu sắc: 2.0 điểm

- Trình bày chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 1.25 điểm - 1.75 điểm.

- Trình bày chung chung, chưa rõ: 0.25 điểm - 1.0 điểm

* Đánh giá:

- Tổng kết lại giá trị về chủ đề và nghệ thuật, thông điệp câu chuyện

- Nêu suy nghĩ, nhận thức bản thân.

(Câu chuyện lí giải về những hiện tượng tự nhiên xảy ra trong cuộc sống hằng ngày liên quan đến Mặt Trời và Mặt Trăng. Qua đó, khẳng định rằng mỗi sự việc xuất hiện trên Trái Đất này đều có nguồn gốc rõ ràng).

Hướng dẫn chấm:

Đáp ứng được 01 yêu cầu: 0.25 điểm.

* Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm:

Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

* Sáng tạo

Vận dụng hợp lý các thao tác nghị luận; thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.

Từ nội dung câu chuyện, có thể thấy một đặc điểm nào nổi bật của thần thoại?