Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 400 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích đoạn trích phần đọc hiểu “Vui chơi là bản năng sinh tồn” của Nhung Nguyễn.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Huy Tưởng: cây bút xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại, thành công ở nhiều thể loại, đặc biệt là kịch.

- Giới thiệu vở kịch Vũ Như Tô và đoạn trích: thể hiện bi kịch của người nghệ sĩ tài hoa trong xã hội phong kiến mục nát.

- Dẫn dắt vấn đề: bi kịch của Vũ Như Tô và mối quan hệ giữa nghệ thuật với đời sống con người.

* Thân bài:

a. Khái quát về nhân vật Vũ Như Tô và tình huống kịch

- Vũ Như Tô: nghệ nhân kiến trúc tài hoa, mang hoài bão xây dựng Cửu Trùng Đài – công trình vĩ đại, đưa nghệ thuật dân tộc sánh ngang với thế giới.

- Tình huống kịch: khát vọng nghệ thuật cao cả nhưng phải dựa vào bạo chúa để thực hiện → mâu thuẫn nội tâm gay gắt.

b. Phân tích bi kịch của nhân vật Vũ Như Tô

- Bi kịch tài năng: Có tài, có khát vọng cống hiến nhưng không được trọng dụng, bị chà đạp trong xã hội phong kiến hà khắc.

- Bi kịch lý tưởng: Khát vọng nghệ thuật cao đẹp lại đối lập với hiện thực đen tối (phải nhờ vào bạo chúa, bị dân oán giận).

- Bi kịch cá nhân và thời đại: Nghệ thuật tách rời đời sống nhân dân → dẫn đến bi kịch bị phản bội, công trình chưa xong đã bị phá hủy, bản thân bị giết hại.

c. Ý nghĩa và thông điệp

- Bi kịch của Vũ Như Tô thể hiện khát vọng nghệ thuật lớn lao nhưng xa rời đời sống nhân dân sẽ khó tồn tại.

- Nghệ thuật chân chính phải gắn với hạnh phúc, lợi ích của con người, phục vụ nhân dân thì mới bền vững và bất tử.

* Kết bài:

- Khẳng định tài năng và khát vọng nghệ thuật vĩ đại của Vũ Như Tô.

- Rút ra bài học: Nghệ thuật không thể tách rời đời sống; người nghệ sĩ phải biết hòa quyện lý tưởng sáng tạo với lợi ích cộng đồng.

Bài viết tham khảo

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Nguyễn Huy Tưởng được biết đến là một cây bút xuất sắc với nhiều đóng góp ở thể loại kịch, trong đó Vũ Như Tô được xem là kiệt tác. Tác phẩm không chỉ tái hiện số phận người nghệ sĩ tài hoa mà còn đặt ra vấn đề lớn về mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống con người. Qua đoạn trích, bi kịch của Vũ Như Tô hiện lên sâu sắc, để lại nhiều suy nghĩ cho người đọc.

Vũ Như Tô là người nghệ nhân tài hoa, mang trong mình khát vọng xây dựng Cửu Trùng Đài – công trình nghệ thuật vĩ đại, sánh ngang với những kỳ quan của thế giới, để dân tộc được tự hào, hãnh diện. Thế nhưng, xã hội phong kiến lúc bấy giờ vô cùng nghiệt ngã. Người nghệ sĩ có tài năng cũng không được trọng dụng, thậm chí còn bị nghi kỵ, bạc đãi. Vũ Như Tô dù có tài, có lý tưởng vẫn phải sống trong sự khinh rẻ của triều đình, nơm nớp lo sợ, không có cơ hội thực hiện hoài bão của mình. Đoạn đối thoại với Đan Thiềm cho thấy nỗi khổ tâm ấy: ông khao khát cống hiến, nhưng lại không thể tự mình dựng nên công trình lý tưởng, buộc phải dựa vào quyền lực của bạo chúa.

Bi kịch của Vũ Như Tô không chỉ là bi kịch của tài năng mà còn là bi kịch của lý tưởng. Ông muốn xây dựng Cửu Trùng Đài để đời sau ghi nhớ công lao, để dân tộc hãnh diện, nhưng lý tưởng ấy lại xa rời đời sống thực tế của nhân dân. Khi dân chúng phải chịu sưu cao thuế nặng, lao dịch khổ cực, thì Cửu Trùng Đài dù đẹp đến đâu cũng chỉ là biểu tượng của áp bức, bạo tàn. Nghệ thuật mà tách rời cuộc sống, không xuất phát từ hạnh phúc, lợi ích của con người thì khó tránh khỏi bi kịch sụp đổ. Sự phản đối quyết liệt của nhân dân, cái chết của Vũ Như Tô và sự tan vỡ của Cửu Trùng Đài đã khép lại một giấc mộng nghệ thuật vĩ đại nhưng đầy bi thương.

Qua bi kịch của Vũ Như Tô, Nguyễn Huy Tưởng gửi gắm một thông điệp sâu sắc: nghệ thuật chân chính phải gắn với cuộc đời, với nhân dân, vì nhân dân. Người nghệ sĩ dù có khát vọng sáng tạo lớn lao đến đâu cũng không thể quên đi đời sống và những khổ đau, mong mỏi của con người.

Vũ Như Tô không chỉ phản ánh bi kịch của một cá nhân mà còn là bài học về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. Nghệ thuật muốn bất tử, muốn trường tồn phải bắt nguồn từ cuộc sống, vì hạnh phúc con người mà phục vụ. Bi kịch của Vũ Như Tô vì thế mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, khiến người đọc mãi trăn trở và suy ngẫm.

Từ những lời thoại trong đoạn trích, Vũ Như Tô đã có thái độ đánh giá như thế nào với giai cấp thống trị đương thời?