Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 400 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích văn bản ngữ liệu “Từ Thức” của Nguyễn Dữ.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Dữ: nhà văn tiêu biểu thời Lê sơ, với tác phẩm Truyền kỳ mạn lục nổi tiếng.

- Giới thiệu truyện “Từ Thức”: kể về câu chuyện kỳ ảo của nhân vật Từ Thức với những yếu tố hoang đường nhưng chứa đựng nhiều triết lí nhân sinh sâu sắc.

- Dẫn dắt vấn đề: “Từ Thức” thể hiện khát vọng hạnh phúc, tình yêu, và cả nỗi niềm luyến tiếc về cuộc đời, về quê hương của con người.

* Thân bài:

a. Khái quát nội dung và nhân vật chính

- Nhân vật Từ Thức: người có vẻ ngoài tuấn tú, hào hiệp, yêu tự do.

- Cuộc đời Từ Thức: gặp gỡ và kết duyên với Giáng Hương nơi tiên cảnh; nhưng rồi nỗi nhớ quê hương khiến chàng trở về nhân gian, để rồi nhận ra thời gian đã đổi thay, mọi thứ không còn như cũ.

b. Phân tích các khía cạnh nổi bật

- Khát vọng tự do, hạnh phúc:

+ Từ Thức bỏ chốn quan trường, đến với tiên cảnh như tìm kiếm sự tự do, thoát khỏi vòng danh lợi.

+ Hôn nhân với Giáng Hương thể hiện ước mơ về một tình yêu đẹp, lãng mạn.

- Tình yêu quê hương, cội nguồn:

+ Dù sống nơi tiên cảnh, chàng vẫn nhớ quê hương, muốn trở về thăm bạn bè, người thân.

+ Tình cảm ấy làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn con người Việt: trọng nghĩa tình, gắn bó với nguồn cội.

- Nỗi bâng khuâng, triết lí nhân sinh:

+ Trở về nhân gian nhưng thời gian đã trôi qua quá lâu, mọi thứ đều đổi thay, không còn như trước.

+ Chuyện tình với Giáng Hương tan vỡ, ẩn chứa triết lí: hạnh phúc, tuổi trẻ, cuộc đời đều hữu hạn và mong manh.

c. Nghệ thuật

- Yếu tố kỳ ảo, hoang đường kết hợp với hiện thực (thời gian trôi nhanh, nhân tình đổi thay).

- Ngôn ngữ trang nhã, giàu chất trữ tình.

* Kết bài:

- Khẳng định giá trị của truyện: không chỉ hấp dẫn bởi yếu tố kì ảo mà còn gợi suy ngẫm về tình yêu, quê hương, khát vọng hạnh phúc, và triết lí về sự đổi thay của cuộc đời.

- Liên hệ: Truyện vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay, nhắc nhở con người biết trân trọng hạnh phúc và sống ý nghĩa từng khoảnh khắc.

Bài văn tham khảo

Nguyễn Dữ là cây bút văn xuôi nổi bật của văn học trung đại Việt Nam với tác phẩm Truyền kỳ mạn lục nổi tiếng. Tập truyện không chỉ hấp dẫn bởi yếu tố kỳ ảo, hoang đường mà còn chứa đựng nhiều triết lí sâu sắc về cuộc sống và con người. Trong đó, truyện Từ Thức là một thiên truyện tiêu biểu, phản ánh khát vọng hạnh phúc, tình yêu, đồng thời bộc lộ nỗi niềm luyến tiếc trước sự đổi thay của cuộc đời.

Nhân vật chính – Từ Thức – là người tuấn tú, phóng khoáng, thích tự do và yêu cái đẹp. Truyện kể về cuộc đời kì lạ của chàng: sau khi cứu Giáng Hương khỏi cảnh tù ngục, chàng được nàng đưa về tiên cảnh kết duyên. Chốn bồng lai tiên giới với cảnh sắc tuyệt đẹp, tình yêu lãng mạn dường như là ước mơ mà con người bao đời khát vọng. Nhưng rồi nỗi nhớ quê hương, bạn bè và gia đình khiến Từ Thức quyết định quay về nhân gian, để rồi khi trở lại, chàng nhận ra thời gian đã đổi thay, mọi thứ xưa kia không còn nữa, hạnh phúc cũng mất đi, chỉ còn nỗi bùi ngùi, tiếc nuối khôn nguôi.

Qua câu chuyện ấy, ta thấy trước hết là khát vọng hạnh phúc và tự do của con người. Từ Thức rời bỏ chốn quan trường đầy bon chen, tìm đến tiên cảnh như để thoát khỏi vòng danh lợi, tìm chốn an yên. Hôn nhân với Giáng Hương thể hiện ước mơ muôn thuở về tình yêu đẹp, cuộc sống lí tưởng mà con người luôn hướng tới.

Bên cạnh đó, tác phẩm còn bộc lộ tình yêu quê hương sâu nặng. Dù đang sống trong hạnh phúc, Từ Thức vẫn đau đáu nhớ về cội nguồn, muốn trở lại nhân gian để gặp lại người thân, bạn bè. Đó là nét đẹp truyền thống của con người Việt Nam: thủy chung, trọng tình nghĩa, gắn bó với quê hương.

Nhưng khi Từ Thức trở lại, thời gian đã khiến mọi thứ đổi thay. Câu chuyện tình với Giáng Hương cũng khép lại, để lại trong lòng người đọc triết lí sâu xa: mọi hạnh phúc, tuổi trẻ, cuộc đời đều hữu hạn và mong manh. Cuộc sống luôn trôi đi, chẳng đợi chờ ai, vì thế con người cần biết trân trọng những gì mình đang có và sống trọn vẹn từng khoảnh khắc.

Thành công của truyện còn đến từ nghệ thuật kết hợp yếu tố kì ảo và hiện thực: tiên cảnh lộng lẫy, xe mây, tiên nữ… hòa quyện với nỗi nhớ nhà, sự đổi thay của nhân gian, tạo nên chiều sâu ý nghĩa cho tác phẩm. Ngôn ngữ trang nhã, giọng điệu giàu chất trữ tình khiến câu chuyện càng thêm lôi cuốn, gợi nhiều suy ngẫm.

Từ Thức vì thế không chỉ là câu chuyện kì ảo hấp dẫn mà còn ẩn chứa những giá trị nhân văn sâu sắc. Tác phẩm nhắc nhở mỗi người hôm nay hãy biết yêu thương, trân trọng hạnh phúc và sống ý nghĩa hơn trong từng giây phút đời mình.

Truyền kì mạn lục ra đời vào thế kỉ nào?