Trong văn bản đọc hiểu Phía trăng lên, nhân vật Tôn đã bày tỏ quan điểm: “phải biết yêu cái gốc gác của mình” và “Cái bệnh xa làng, thiếu quê hương nguy hiểm lắm.”
Bài văn đáp ứng được các yêu cầu sau: a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng. - Vấn đề nghị luận: Yêu và gắn bó với quê hương, cội nguồn là điều cần thiết để con người giữ được bản sắc, nhân cách và ý nghĩa sống. - Dung lượng: khoảng 600 chữ. - Bằng chứng: thực tế đời sống và văn bản ở phần Đọc hiểu. |
b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận. b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội - Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận. - Kết bài: khẳng định được vấn đề nghị luận. b2. Giải thích được vấn đề nghị luận -Yêu cái gốc gác của mình: là biết trân trọng, tự hào về quê hương, nguồn cội – nơi ta sinh ra, nơi chứa đựng văn hóa, truyền thống, ký ức tuổi thơ và cội rễ tinh thần của mỗi người. - Bệnh xa làng, thiếu quê hương: là trạng thái lãng quên, thờ ơ hoặc chối bỏ nguồn gốc của mình, chạy theo cái mới, cái xa lạ mà mất đi bản sắc. - Nguy hiểm lắm: vì khi con người quên đi cội nguồn, họ dễ mất phương hướng, đánh mất bản sắc và không còn nền tảng tinh thần để phát triển => Câu nói của nhân vật Tôn khẳng định: yêu và gắn bó với quê hương, cội nguồn là điều cần thiết để con người giữ được bản sắc, nhân cách và ý nghĩa sống. b3. Phân tích, bàn luận: -Vì sao phải biết yêu cái gốc gác của mình + Quê hương, nguồn cội là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách. + Là nền tảng văn hóa, là “đất” để con người “mọc rễ” và vươn lên. + Người biết yêu quê hương thường sống có trách nhiệm, biết ơn, hướng về cộng đồng. + Trong thời đại hội nhập, giữ gìn gốc gác giúp ta không bị hòa tan, không mất bản sắc dân tộc. - Hậu quả của “bệnh xa làng, thiếu quê hương” + Con người trở nên trống rỗng, lạc lõng, dễ bị cuốn theo giá trị vật chất, thực dụng. + Mất đi sự gắn kết với dân tộc, dễ đánh mất chính mình. + Xã hội nếu ai cũng xa rời cội nguồn thì truyền thống dân tộc bị phai nhạt, bản sắc văn hóa bị xói mòn. - Biểu hiện của tình yêu gốc gác + Trân trọng phong tục, tập quán, ngôn ngữ, văn hóa dân tộc + Dù đi xa vẫn hướng về quê hương, góp phần xây dựng nơi chôn nhau cắt rốn. + Không chối bỏ, không khinh thường quá khứ hay nơi mình xuất thân. + Lan tỏa tình yêu quê hương qua học tập, lao động, nghệ thuật, truyền thông,... |
b4. Mở rộng, liên hệ + Thực tế, có nhiều người thành đạt nhưng vẫn luôn hướng về quê hương, như kỹ sư, doanh nhân, nhà khoa học đóng góp cho nơi mình sinh ra. + Ngược lại, cũng có người coi thường quê nghèo, mất gốc văn hóa – đó là biểu hiện của “bệnh xa làng” đáng lo ngại trong giới trẻ hiện nay. + Liên hệ bản thân: → Mỗi người trẻ cần tự hào về gốc gác, giữ gìn bản sắc Việt trong học tập, trong cách sống và ứng xử. b5. Sáng tạo - Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục. - Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo. |