Trong phần Đọc, em đã được học các tác phẩm tiêu biểu của nền văn học trung đại Việt Nam

* Yêucầu: 

- Giớithiệuđượcvấnđềnghịluận (mộtvấnđềcângiảiquyếttỏngđờisốngcủahọcsinhhiện nay). 

- Trình bàyđược ý kiếnbànluậnvềvấnđềvớihệthốngluậnđiểmchặtchẽ, lílẽthuyếtphục, bằngchứngtiêubiểuvàxácthực. 

- Nêuđược ý kiếntráichiềuvàphảnbácbằnglílẽsắcbén. 

- Đềxuấtđượcgiảiphápkhảthiđểgiảiquyếtvấnđề. 

* Phântíchbàiviếtthamkhảo 

Văn bản“Trưởngthành qua nỗibuồn” 

1. Giớithiệuvấnđềnghịluận. 

- Dẫndắt, giớithiệuvềvấnđềđangbànluận: Cáchđể “trưởngthành” từnỗibuồn. 

2. Trình bày ý kiếncánhânvềvấnđề. 

-Ý kiến 1: Đểcóthểbiếnnhữngnỗibuồnấythànhcơhộitrưởngthành, tôiđãhọccách “chấpnhận” và can đẩmđốidiệnvớinó. 

- Ý kiến 2: Tậptrungthờigianvàtâmtrívàoviệcnuôidưỡngnhữngniềmvuinhonhỏvàhoànthànhcôngviệcmỗingày, nỗibuồnbị “đói” sẽtựbỏđithôi. 

- Ý kiến 3: Học cáchtìmkiếmsựgiúpđỡkhicầnthiết. 

- Ý kiến 4: Trưởngthànhtừnỗibuồnkhôngthểthiếuđitìnhyêuthương, sự tin vàtựhàovềbảnthân. 

3. Đềxuấtgiảiphápđểgiảiquyếtvấnđề. 

- “Đồng ý” vớisựtồntạicủanỗibuồn, tin rằngnókhôngthểlà “mãimãi” giúptôibìnhtĩnhlạivàmạnhmẽhơn. 

- Học cách “bỏđói” nỗibuồnvànuôidưỡngniềmvui. 

- Chia sẻvớingườikhácvềnhữnggìkhiếnmìnhđangbuồnđểnhậnđượcsựgiúpđỡ. 

- Biếtânhận, xấuhổkhilàmđiềusaitrái, nhưnghãybiếtthathứchochínhmình, chobảnthânđượcchuộclỗi. 

4. Nêuvàphảnbác ý kiếntráichiều. 

- Phảnbáclạivấnđề: nhiềungườichorằng chia sẻkhôngcóíchgì, cókhilạicàngkhiếnmìnhbuồnthêm. 

5. Nhấnmạnhgiảiphápquantrọngnhấtđểgáiquyếtvấnđề. 

- “Điểmtựa” quantrọngnhấtlàchínhmình. 

6. Rút ra ý nghĩacủaviệcbànluậnvềvấnđề. 

- Chỉra ý nghĩamànỗibuồnđemđếnchomọingười: dạychochúng ta nhữngbàihọccầnthiếtchosựtrưởngthành. 

* Thựchànhviếttheocácbước 

1. Trướckhiviết 

a. Lựachọnđềtài 

Đềtàichobàinghịluậnvềmộtvấnđềcầngiảiquyếttrongđờisốngrấtphongphú, đadạng. Em nênlựachọnvấnđềmìnhthựcsựquantâmvàcó ý nghĩavớinhiềungười, đồngthờiphùhợpvớilứatuổihọcsinh. 

Sau đâylàmộtsốđềtàigợi ý đểemlựachọn: 

- Tìnhbạnkhácgiới ở tuổihọctrò. 

- Cáchgiảiquyếtmâuthuẫn, xungđột ở lứatuổihọctrò. 

- Cáchứngxửkhixảyraxungđộtgiữacácthếhệtronggiađình. 

- Cáchsửdụngthờigianrảnhrỗi. 

- Cáchgiảiquyếtkhibịtổnthươngvìnhữngthông tin sailệch hay bìnhluậntiêucựctrênmạngxãhội. 

b. Tìm ý 

Vídụ: Viếtbàivănnghịluậnvềmộtvấnđềcầngiảiquyếttrongđờisốngcủalứatuổihọcsinhhiện nay. 

Sau khixácđịnhđượcđềtài, emhãytìm ý bằngcáchtrảlờicáccâuhỏisau: 

- Vấnđềcầnđượcgiảiquyếtlàgì? 

Em xácđịnhrõvấnđề, nêutầmquantrọng, sựcầnthiếtcủaviệcgiảiquyếtvấnđềđốivớilứatuổihọcsinhhiên nay. 

- Ý kiếncủaemvềvấnđềnnhưthếnào? 

Muốnnêu ý kiếncánhân, emcầnhiểurõvấnđềcầngiảiquyết. 

- Cóthểxuấthiện ý kiếntráingượcvớiquanđiểmcủangườiviết? Cầndùngnhữnglílẽ, bằngchứngnàođểphảnbác? 

Việcdựkiếnvàđưaracác ý kiếntráingượcthểhiệncácnhìnđachiều, toàndiệncủangườiviếtvềvấnđềđangbàn. Việcphảnbác ý kiếntráichiềusẽcótácdụngcủngcốchắcchắnhơnquanđiểmcủangườiviết. 

- Cầncógiảiphápnàođểgiảiquyếtvấnđề? 

Vấnđềđượcbànluậntrongbàiviếtnàyđòihỏiemphảiđềxuấtgiảiphápdựatrênnhữnghiểubiếtvềđờisốngcủalứatuổihọcsinhvànhữngtrảinghiệmcủabảnthân. 

c. Lậpdàn ý 

Em hãysắpxếpcác ý tìmđượcthànhmộtdàn ý. 

- Mởbài:Giớithiệuvấnđề, nêusựcầnthiếtphảibànluậnvềvấnđề. 

- Thân bài: 

+ Triểnkhaicácluậnđiểmthểhiệnquanđiểmcủangườiviếtxéttrêntừngkhíacạnhcủavấnđề. 

Luận điểm 1 (khíacạnhthứnhất): Nêulílẽvàdẫnchứngđểlàmsángtỏ. 

Luận điểm 2 (khíacạnhthứhai): Nêulílẽvàdẫnchứngđểlàmsángtỏ. 

Luận điểm 3 (Khíacạnhthứba): Nêulílẽvàdẫnchứngđểlàmsángtỏ. 

… 

+ Nêu ý kiếntráichiềuvàphảnbác ý kiếnđó. 

+ Đềxuấtgiảiphápkhảthiđểgiảiquyếtvấnđề. 

- Kếtbài: 

Khẳngđịnhtầmquantrọngcủaviệcnhậnthứcđúngvàgiảiquyếthiệuquảvấnđềnêura. 

2. Viếtbài 

Khi viếtbài, emcầnchú ý: 

- Tạosựgầngũigiữangườiviếtvàngườiđọc, coivấnđềđượcđặtratrongbàicóthểlàvấnđềchungmàcảngườiviếtvàngườiđọcđềucầnphảiquantâmgiảiquyết. 

- Hệthốngluậnđiểmcầnchặtchẽ; lílẽcầnsángrõ, hợplí; bằngchứngcầnđầyđủ, đadạng (cósựkếthợpcủanhiềuloạibằngchứngtrảinghiệmcủabảnthân, sựthậtmàngườiđọccóthểkiểmchứng, sốliệuthốngkê, ý kiếncủachuyêngia, kếtquảnghiêncứu khoa học,…) 

- Khi phảnbácnhững ý kiếntráichiều, cầnsửdụnglờilẽvàgiọngđiệuđúngmực. 

Bàiviếtthamkhảo 

          Bạntôiđộtnhiênchạylại, khócthútthít: “Cậuơi, tựdưngcóbàitrên Facebook bócphốttớmộtcáchvôlýnày. Tớphảilàmsaođây?”.Tôichợtgiậtmình, mởđiệnthoạiravàđọcbàiấy. Bao nhiêuthông tin xuyêntạc, bìnhluậntiêucựcđangnhắmvàobạntôi. Đâyquảthựclàvấnnạnmàkhôngchỉbạntôi, màcókhicảbạn, tôi, và bao nhiêungườikhác, đã, đang, vàsẽgặpphải. Vậycócáchgiảiquyếtnàochotìnhtrạngxuyêntạcthông tin cánhân, bìnhluậntiêucựctrênmạngxãhội? Câutrảlờilàcó. 

        Trướchết, xuyêntạcthông tin cánhântrênmạngxãhộilàviệcmộtngườiđăngnhữngthông tin khôngcóthật, manghướngbôinhọ, hạthấpdanhdựcủangườikhácđểđiềuhướngdưluận, côngkíchcánhânvìlí do riêng; cònbìnhluậntiêucựclàkhibạnđưaranhữngnhậnxétkhông hay, nóixấucánhânnàođótrênkhônggianmạng. Nhữngđiềutrênkhônggianảoấy, tưởngchừngnhưkhônggâyảnhhưởnggìđếncuộcsốngthực, nhưngthựcrađểlạihậuquảvôcùngnặngnềchonạnnhân. 

 Cánhânbịcôngkíchsẽrơivàotrạngtháihoảngloạn, sợhãi, sốngẩnmìnhtrêncảkhônggianmạngvàngoàiđờithật. Rấtnhiềungườikhôngchỉbịbìnhluậntiêucựctrênmạng, màcònbịnóixấu ở ngoàiđờithực. Hậu quả, họsẽdầnsốngkhépkín, trầmcảm, dễcóhànhđộngtựtử. Ở Việt Nam, năm 2023, cótới 21% ngườitừngnhậnmìnhlànạnnhâncủanhữngvụcôngkích, bạolựcmạng; cứ 5 ngườithì 1 ngườiđangchịucảnhbị “tratấn” tinhthầnbởinhữngcâunóiác ý trênmạng. Trong mộttháng, cólúctôiđọcđược 3, 4 bàibáonóivềnhữngvụtựtửvìbạolựcmạng. 

       Nhữngbàiviếtxuyêntạc, bìnhluậntiêucựccũngkhiếnkhônggianmạngtrởnênkhônglànhmạnh, dễ “tiêmnhiễm” nhữngtậtxấuchongườisửdụng. Đặcbiệthơn, trongxãhộihiệnđạingày nay, độtuổisửdụngmạngxãhộingàycàngtrẻhóa, nhữngbạntrẻhầunhưchưacónhậnthứcvềbạolựcmạng, dễdàngbịcuốntheonhữngbàiviết, bìnhluậntiêucực. Tìnhtrạngnàyxảyracànglâu, khônggianmạngcàng “bẩn”’, vànguồnnhânlựctrẻtrongtươnglaisẽchỉchútâmvàoviệcchỉtrích, nóixấu, khôngquantâmđếncôngviệc hay họchành. Đâylàhậuquảmàkhôngmộtxãhội, quốcgianàomongmuốn. 

      Vậychúng ta cóthểchấmdứttìnhtrạngnàykhông? Câutrảlờicònphụthuộcvào ý thứcvàsựquyếttâmcủamỗingười. Tuy nhiên, chúng ta sẽcómộtsốgiảiphápđểgiảmthiểunhữngbàiđăngxuyêntạcvàbìnhluậntiêucựctrênkhônggianmạng. Thứnhất, cácnhàtrường, giađìnhnêncónhữngbuổigiáodụcvềcáchsửdụngmạngxãhộivănminh. Hãygiúpgiớitrẻnhậnthứcvềhậuquảkhủngkhiếpmànhữngbàiviếtvàbìnhluậntiêucựcđanggâyra, từđóhướngdẫnhọnhữngđiềunênvàkhôngnênlàmtrênkhônggianmạng. Đâylàđiềumàrấtítnhàtrườngvàgiađìnhquantâmđến, nhưngnếuchúng ta không “uốncâytừthuởcây non”,thì ‘cáicâyấy” rấtdễbịnhữngđiềuxấu “bẻcong”. 

      Thứhai, mỗicánhânnênbiếtđiềutiếtcảmxúccánhâncủamình. Hầuhết, nhữngbàiđăngvàbìnhluậntrênkhônggianmạngđềuxuấtpháttừcảmxúcbộcphát. Nếubạnthấykhôngthíchmộtngười, chớvộiviếtnhữngđiềuxuyêntạc hay hạthấpdanhdựcủahọ. Hãygóp ý vớihọbằngsựchânthành, lờinóinhẹnhàngvàlịchsựnhất. Điềugiúpmộtngườinhậnralỗisai, đôikhikhôngphảilànhữngtiếngchửilăngnhục. Vàmộttiếngchửirủacòncóthể “hạichết” cuộcđờicủamộtngười. 

     Thứba, nhữngngườiđanglànạnnhâncủabạolựcmạngkhôngnênimlặngvàchịuđựng. Chỉkhibạnlêntiếng, mọingườimớibiếtvấnđềbạnđanggặpphảivàgiúpđỡbạn. Chỉmộtgiọtnướcnhỏthìkhônggộisạchđượcbụibẩn, nhưngnếubạnsẻ chia, đoànkếtvớimọingười, mộtlànnướcsạchsẽxóađitoànbộnhữngbàiviếtvàbìnhluận “bẩn”. 

      Tuy nhiên, nhiềungườichorằngchúng ta nênsửdụngnhữngbàiviếtvàbìnhluậntiêucựcnhắmtớinhữngngườicólỗinghiêmtrọngtrongxãhội (tùnhân, ngườicóđộngtháiphảnquốc,…). Chúng ta khôngnênlàmnhữngđiềunày. Khi gặpnhữngbàiviếtmangthiênhướngphảnquốc, hãyliênhệvớiCụcAnninhmạnghoặc Công an. Như vậy, chúng ta cũngđãgópphầnlàmsạchkhônggianmạngvàxãhộithực. 

      Như vậy, bàiviếtxuyêntạcvàbìnhluậntiêucựctrênkhônggianmạnglàđiềumàbấtcứ ai cũngcóthểgặpphải. Tuy nhiên, hãytrởthànhngườisửdụngmạngsángsuốtđểkhôngbịlôikéovàonhữngbàiviếtxấu, đồngthờibiếtcáchđấutranhkhibảnthântrởthànhnạnnhânbạolựcmạng, bạnnhé! 

3. Chỉnhsửabàiviết 

Đốichiếubàiviếtcủaemvớicácyêucầucủakiểubàinghịluậnvềmộtvềđềcầngiảiquyết; từđó, xácđịnhnhữngnội dung cầnchỉnhsửađểhoànthiệnbàiviết. Việcchỉnhsửacầnbámsátnhữngtiêuchícơbảnsau: 

- Vấnđềcầngiảiquyếtđượcnêumộtcáchrõrangfmđầyđủ. 

- Giảiphápđểgiảiquyếtvấnđềhợplý, khảthi, cósứcthuyếtphục. 

- Bàiviếtkhôngmắclỗichínhtả, diễnđạt, ngữpháp, liênkếtvàmạchlạc.