a. Đảm bảo bố cục của bài văn nghị luận:

Đảm bảo yêu cầu về bố cục của bài văn nghị luận, gồm 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Trình bày suy nghĩ và đề xuất giải pháp để giúp học sinh biết sống khiêm tốn.

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng sau:

c1. Mở bài

Giới thiệu vấn đề cần giải quyết: Giải pháp để giúp học sinh biết sống khiêm tốn.

c2. Thân bài

- Giải thích:

Khiêm tốn là có ý thức và thái độ đúng mức trong việc đánh giá bản thân, không tự mãn, tự kiêu, không tự cho mình là hơn người; biết cúi đầu thấp nhất dù bản thân biết nhiều, thành công và có nhiều trải nghiệm sống.

- Bàn luận:

+ Thực trạng: bối cảnh xã hội hiện nay, một số học sinh sống kiêu ngạo, ra vẻ ta đây, luôn muốn người khác tâng bốc, ngợi ca,...

+ Nguyên nhân: học sinh không nhận ra được năng lực thực sự của bản thân, đề cao cái tôi quá mức, thích khoe khoang,...; một số gia đình chưa quan tâm đến việc giáo dục con cái về sự khiêm tốn; sự tác động tiêu cực của cộng đồng, mạng xã hội,... làm ảnh hưởng đến nhận thức, lối sống của học sinh.

+ Hậu quả: sống tự cao tự đại, ngông nghênh, vô cảm, đánh mất một phần phẩm chất tốt đẹp,... và tác động xấu đến cộng đồng.

+ Giải pháp:

- Đối với cá nhân: Cần nhìn nhận, đánh giá đúng năng lực; biết lắng nghe, học hỏi, trau dồi tri thức, kĩ năng để hoàn thiện mình; sống trung thực, giản dị, khiêm nhường,... từ bỏ lối sống ảo, phông bạt.

- Đối với gia đình: Ông bà, cha mẹ, người thân là tấm gương sáng về đạo đức, nhân cách; khuyên răn, nhắc nhở con/cháu tránh lối sống tự cao tự đại; tôn trọng, đồng hành cùng con/cháu trên hành trình trưởng thành.

- Đối với cộng đồng: cần phê phán cá nhân sống khoa trương, chạy theo giá trị vật chất; lan tỏa, biểu dương lẽ sống khiêm tốn, giản dị.

c3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận.

Hướng dẫn chấm:

Thí sinh có thể trình bày, diễn đạt giống đáp án hoặc tương tự, miễn là thuyết phục.

- Cho 0,25 điểm nếu trình bày được ý c1 và ý c3 (Mở bài và Kết bài)

- Cho 0,25 điểm nếu trình bày được ý giải thích của c2.

- Cho 0,75 điểm nếu trình bày được ý thực trạng, nguyên nhân, hậu quả của c2.

- Cho 1,50 - 1,75 điểm nếu học sinh trình bày được 3 ý của giải pháp như yêu cầu.

- Cho 1,00 - 1,25 điểm nếu học sinh trình bày được 2 ý của giải pháp như yêu cầu.

- Cho 0,5 - 0,75 điểm nếu học sinh trình bày được 1 ý của giải pháp như yêu cầu.

- Học sinh bàn luận chung chung, sơ lược: 0,25 điểm.

- Cho 0 điểm nếu làm sai hoặc không làm.

d. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Trong đoạn trích, điều đầu tiên đất dạy tôi là gì?