Tóm lược cốt truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh theo chuỗi quan hệ nguyên nhân – kết quả:

1. Vua Hùng tổ chức kén rể.

2. Hai chàng trai tài giỏi cùng đến thi tài, không ai chịu thua ai.

3. Vua Hùng ra điều kiện ai mang sính lễ đến trước thì gả con gái cho.

4. Sơn Tinh đến trước, lấy được vợ. Thủy Tinh đến sau, tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh. 

5. Hai bên giao chiến hàng tháng trời, cuối cùng Thủy Tinh thua, rút về.

6. Hàng năm, Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều thua.