Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 Ngữ Văn năm học 2020 - 2021 Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh có đáp án

Thông qua tác phẩm, tác giả cất lên tiếng nói của mình. Thông qua quá trình đọc, người đọc lắng nghe những thông điệp mà tác giả gửi gắm:

3/3

Thông qua tác phẩm, tác giả cất lên tiếng nói của mình. Thông qua quá trình đọc, người đọc lắng nghe những thông điệp mà tác giả gửi gắm:

Thông điệp về những giá trị sống tốt đẹp cần giữ gìn ở mỗi người qua đoạn thơ:

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sông là rừng

 

Trăng cứ tròn vành vạch

kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình.

(Ánh trăng, Nguyễn Duy)

Thông điệp về những cảm xúc yêu thương dành cho gia đình qua đoạn thơ:

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa

Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm

Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm

Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi

Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

(Bếp lửa, Bằng Việt)

Thông điệp về khát vọng cống hiến cho xã hội qua đoạn thơ:

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến

 

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.

(Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải)

 

Học sinh được chọn 1 trong 2 đề sau:

Đề 1

Em hãy viết bài văn trình bày cảm nhận về một trong ba thông điệp trên. Từ đó, liên hệ với một tác phẩm khác để làm nổi bật thông điệp mà em chọn.

Đề 2

Từ những gợi ý trên và từ những trải nghiệm trong quá trình đọc tác phẩm văn học, hãy viết bài văn với nhan đề: “Lắng nghe tác phẩm – Hiểu về cuộc sống”.

0/3000 ký tự
Giải thích

 Đề 1

*Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài.

*Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

Thông điệp về những giá trị sống tốt đẹp cần gìn giữ ở mỗi người qua đoạn thơ trong bài Ánh trăng (Nguyễn Duy)

Thông điệp về những cảm xúc yêu thương dành cho gia đình qua đoạn thơ trong bài Bếp lửa (Bằng Việt)

Thông điệp về khát vọng cống hiến cho xã hội qua đoạn thơ trong bài Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)

- Vẻ đẹp của những giá trị sống tốt đẹp cần gìn giữ ở mỗi người: thể hiện qua ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng, qua lời tự nhắc nhở của tác giả về thái độ sống uống nước nhớ nguồn, ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ.

- Vẻ đẹp của ngôn từ nghệ thuật: thể thơ năm chữ với giọng điệu tâm tình tự nhiên; những chữ đầu dòng không viết hoa tạo sự liền mạch về ý tưởng và hình ảnh trong từng khổ thơ; hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng; ngôn ngữ giản dị mà sâu sắc;…

- Vẻ đẹp của những cảm xúc yêu thương dành cho gia đình: thể hiện qua lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn chân thành mà nhân vật trữ tình dành cho người bà tần tảo, vất vả, giàu đức hi sinh, giàu tình yêu thương trong bài thơ. Bà đã nhóm dậy bao điều tốt đẹp trong tâm hồn cháu.

- Vẻ đẹp của ngôn từ nghệ thuật: thể thơ tám chữ với giọng điệu trìu mến, tha thiết phù hợp với cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm; hình ảnh bếp lửa vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng; điệp từ nhóm được sử dụng vừa theo nghĩa thực vừa theo nghĩa chuyển; nhiều từ ngữ giàu cảm xúc;…

- Vẻ đẹp của khát vọng cống hiến cho xã hội: thể hiện qua ước nguyện đẹp đẽ: được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, được dâng hiến phần tốt đẹp – dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước.

- Vẻ đẹp của ngôn từ nghệ thuật: thể thơ năm chữ với âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết và giọng thơ linh hoạt: khi dồn dập, hối hả, khi tha thiết, trầm lắng; những hình ảnh đẹp tự nhiên, giản dị, giàu ý nghĩa tượng trưng;…

- HS tự chọn một tác phẩm khác để liên hệ nhằm làm nổi bật thông điệp mà mình chọn.

*Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

*Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

Đề 2

*Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài.

*Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

HS có thể triển khai bài làm theo nhiều hướng khác nhau: bình luận vấn đề; phân tích một hay nhiều tác phẩm cụ thể chứng minh vấn đề; kết hợp giữa chứng minh và bình luận;…Sau đây là một hướng giải quyết đề bài:

- Giải thích nhan đề: việc đọc kĩ, đọc sâu để nắm vững tác phẩm sẽ cung cấp cho ta những hiểu biết, tri thức về bản chất của con người và cuộc đời ở nhiều phương diện.

- Chứng minh bằng những trải nghiệm trong quá trình đọc tác phẩm văn học: Học sinh tự chọn phân tích một hay nhiều tác phẩm để chỉ ra việc tìm hiểu sâu kĩ một tác phẩm có thể bồi đắp tâm hồn ta, khiến ta hiểu thêm và yêu thêm cuộc sống. Cảm nhận của học sinh về tác phẩm cần chân thành, tinh tế, sâu sắc. Bài làm cần có lí lẽ làm sáng tỏ vấn đề chứ không chỉ dừng lại ở việc phân tích nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

- Khái quát, đánh giá, bàn luận vấn đề:

+ Những tác phẩm thực sự giá trị luôn gắn bó mật thiết với đời sống, luôn là ô cửa mở dẫn lối cho cuộc sống tràn đầy trong trái tim người đọc.

+ Muốn được người đọc lắng nghe, bên cạnh chiều sâu khi phản ánh hiện thực, tác phẩm còn cần có vẻ đẹp hình thức độc đáo.

+ Việc hiểu về cuộc sống qua văn học không thay thế được việc trực tiếp trải nghiệm để hiểu về cuộc sống. Chính việc hiểu về cuộc sống sẽ giúp người đọc có thể lắng nghe tác phẩm một cách sâu sắc hơn.

+ Chỉ những tác giả có trí tuệ bén nhạy, có sự thấu trải cuộc đời, có tài năng nghệ thuật mới có thể viết nên những tác phẩm giúp người đọc hiểu về cuộc sống. Chỉ người đọc có trình độ thưởng thức, có tâm hồn sâu sắc, có sự am hiểu văn học mới có thể lắng nghe tác phẩm.

*Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận

*Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.