Theo quan điểm duy vật lịch sử, khi xuất hiện mâu thuẫn gay gắt giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất thì

Quan hệ sản xuất sẽ tự động thay đổi cho phù hợp với lực lượng sản xuất.

Quan hệ sản xuất không thể thay đổi được vì nó được bảo vệ bằng quyền lực nhà nước.

Lực lượng sản xuất phải tự điều chỉnh cho phù hợp với quan hệ sản xuất.

Quan hệ sản xuất được thay đổi thông qua những cuộc cách mạng xã hội trong xã hội có giai cấp.