Phương pháp:

Bước 1: Xét phân li kiểu hình của từng tính trạng ở F₂ $\to$ tìm quy luật di truyền $\to$ quy ước gen.

Bước 2: Viết sơ đồ lai: F₁ lai phân tích, biện luận tìm kiểu gen F₁.

Bước 3: Viết sơ đồ lai F₁ x F₁.

Bước 4: Xét các phát biểu

Sử dụng công thức:

P dị hợp 2 cặp gen: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB - = 0,25 – aabb

Xét riêng cặp NST có HVG ở 2 giới cho 10 loại kiểu gen.

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.

Cách giải:

Xét tỉ lệ phân li từng kiểu hình riêng:

Vàng: xám = 3:1 $\to$ hai cặp gen cùng quy định tính trạng màu lông.

A-B - xám ; aa-B , A-bb ; aabb vàng $\to$ AaBb aabb.

Tỉ lệ phân li kiểu hình ở giới đực với giới cái khác nhau nên có một cặp gen quy định nằm trên NST giới tính X, giả sử cặp Bb liên kết với giới tính

Trơn : sọc = 1:1 $\to$ Dd dd (2 giới phân li giống nhau → gen trên NST thường)

Nếu các gen PLĐL thì kiểu hình ở F₂ phân li (3:1)(1:1) $\neq$ đề cho $\to$ 1 trong 2 cặp gen quy định màu sắc nằm trên cùng 1 cặp NST mang cặp gen quy định tính trạng có sọc.

$\to$ Aa và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST.

Ta có: phép lai (Aa,Dd)X^BY $\times$ (aa,dd)X^bX^b

Xét phép lai cặp gen: P: $X^{B} Y \times X^{b} X^{b} \to 1 X^{B} X^{b} : 1 X^{b} Y .$

Gà trống lông xám, có sọc: $\frac{A D}{a d} X^{B} X^{b} = 0, 2 \to \frac{A D}{a d} = \frac{0, 2}{0, 5} = 0, 4 \to \underline{A D} = 0, 4$ (vì F₁ lai phân tích, nên tỉ lệ kiểu hình = tỉ lệ giao tử) $\to \underline{A D}$ là giao tử liên kết.

Tần số HVG = 20% (giao tử liên kết = (1-f)/2)

F₁ lai phân tích: $\frac{A D}{a d} X^{B} Y \times \frac{a d}{a d} X^{b} X^{b}; f = 20 % \to F_{b} : (0, 4 \frac{A D}{a d} : 0, 1 \frac{A d}{a d} : 0, 1 \frac{a D}{a d} : 0, 4 \frac{a d}{a d}) (0, 5 X^{B} X^{b} : 0, 5 X^{b} Y)$

Nếu $F_{1} \times F_{1} :$

$\frac{A D}{a d} X^{B} X^{b} \times \frac{A D}{a d} X^{B} Y; f = 20 %$

$\to (0, 4 \underline{A D} : 0, 1 \underline{A d} : 0, 1 \underline{a D} : 0, 4 \underline{a d}) (0, 4 \underline{A D} : 0, 1 \underline{A d} : 0, 1 \underline{a D} : 0, 4 \underline{a d})$

$(1 X^{B} X^{B} : 1 X^{B} X^{b} : 1 X^{B} Y : 1 X^{b} Y)$

$\to a d / a d = 0, 4^{2} = 0, 16 \to A - D - = 0, 5 + 0, 16 = 0, 66 A - d d = a a D - = 0, 25 - 0, 16 = 0, 09$

Xét các phát biểu:

(1) đúng.

(2) sai, ở F₂ tỉ lệ gà dị hợp tất cả các cặp gen là: $(\frac{A D}{a d} + \frac{A d}{a D}) X^{B} X^{b} = (2 \times 0, 4^{2} + 2 \times 0, 1^{2}) \times 0, 25 = 8, 5 %$

(3) sai, tỉ lệ kiểu hình xám, sọc ở F₂: A-D-X^BB- = 0,66(A-D-) 0,75X^B- = 0,495.

(4) đúng, ở F₂ gà mái lông vàng, có sọc: $A - D - X^{b} Y + a a D - X^{B} Y + a a D - X^{b} Y = 0, 66 \times 0, 5 + 0, 09 \times 0, 5 + 0, 09 \times 0, 5 = 42 %$

Chọn C

Theo lí thuyết, ở người sự di truyền tính trạng