Tại sao cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng phương pháp bạo lực cách mạng?
Theo C.Mác: “Bạo lực là bà đỡ của một chế độ xã hội cũ đang thai nghén một chế độ mới”. Còn theo Ph. Ăngghen, “Bạo lực còn đóng một vai trò khác trong lịch sử, vai trò cách mạng, nói theo C.Mác, bạo lực còn là bà đỡ cho mọi xã hội cũ đang thai nghén một xã hội mới; bạo lực là công cụ mà sự vận động xã hội dùng để tự mở đường cho mình và đập tan những hình thức chính trị đã hoá đá và chết cứng”.
Kế thừa và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác, với kinh nghiệm Cách mạng tháng Mười Nga và cách mạng thế giới, V.I.Lênin đã khẳng định tính tất yếu của bạo lực cách mạng, làm sáng tỏ hơn vấn đề bạo lực cách mạng trong học thuyết về cách mạng vô sản. Đó là không có bạo lực cách mạng thì không thể thay thế nhà nước tư sản bằng nhà nước vô sản được.
Vận dụng và phát triển sáng tạo quan điểm về bạo lực cách mạng của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã khẳng định, cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng phương pháp bạo lực cách mạng mới có thể thành công.
Hồ Chí Minh vạch rõ: “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền. Điều đó là tất yếu, bởi vì chính bọn đế quốc, thực dân đã mang quân đội đi xâm lược và thống trị các nước thuộc địa và phụ thuộc. Như vậy, “Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi”. Hơn nữa, khi thống trị các nước thuộc địa, bọn thực dân đế quốc đã thiết lập chế độ cai trị vô cùng tàn bạo: dùng bạo lực để đàn áp dã man các phong trào yêu nước, thủ tiêu mọi quyền tự do, dân chủ của nhân dân; bóc lột và đẩy người dân thuộc địa vào đường cùng. Vì vậy, muốn đánh đổ thực dân - phong kiến giành độc lập dân tộc thì tất yếu phải dùng bạo lực cách mạng lật đổ chế độ cai trị tàn bạo của chúng.
Hồ Chí Minh có quan điểm rất sáng tạo về hình thức bạo lực cách mạng. Người chỉ rõ: bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng được hình thành bởi hai lực lượng chính trị và quân sự; với hai hình thức đấu tranh: đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang. Chính trị và đấu tranh chính trị của quần chúng là cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng lực lượng vũ trang và đấu tranh vũ trang. Đấu tranh vũ trang có ý nghĩa quyết định đối với việc tiêu diệt lực lượng quân sự, đánh bại chiến tranh xâm lược của thực dân, đế quốc.
Việc xác định hình thức đấu tranh phải căn cứ vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể mà áp dụng cho thích hợp. Người chỉ rõ: “Tuỳ tình hình cụ thể mà quyết định những hình thức đấu tranh cách mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng”.
-> Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với hình thức tổng khởi nghĩa của quần chúng nhân dân trong cả nước, chủ yếu dựa vào lực lượng chính trị, kết hợp với lực lượng vũ trang, nhân dân ta đã lật đổ chế độ cũ, thiết lập chính quyền mới của nhân dân.