Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích văn bản “Tính ích kỷ của người Việt” – Sébastien Eskenazi.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả và văn bản: Sébastien Eskenazi – một người nước ngoài từng sinh sống ở Việt Nam nhiều năm – đã có những quan sát chân thành và sâu sắc về xã hội Việt Nam trong văn bản “Tính ích kỉ của người Việt”.

- Dẫn vào vấn đề nghị luận: Văn bản chỉ ra những biểu hiện cụ thể và hệ lụy của lối sống ích kỉ – một vấn đề nổi cộm trong xã hội hiện đại – mà người Việt cần nhìn nhận và thay đổi.

* Thân bài:

1. Giải thích khái niệm “ích kỉ” và vấn đề đặt ra

- Ích kỉ: Là lối sống chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, sẵn sàng bỏ qua hoặc chà đạp lên quyền lợi, cảm xúc của người khác.

- Trong văn bản, tính ích kỉ được thể hiện không chỉ ở một cá nhân mà tồn tại trên diện rộng, từ người bán hàng, nhân viên công sở cho đến cả những người làm cha mẹ, thậm chí cả hệ thống chính quyền.

2. Phân tích diện rộng, từ người bán hàng, nhân viên công sở cho đến cả những người làm cha các biểu hiện của tính ích kỉ được nêu trong văn bản

a. Tham nhũng trong bộ máy nhà nước

- Đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích công, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội:

+ Làm chậm trễ thủ tục hành chính, gây phiền hà cho dân và doanh nghiệp.

+ Làm mất niềm tin vào chính quyền.

- Tác giả nhấn mạnh tham nhũng không chỉ là vấn đề chính trị mà còn là biểu hiện đậm nét của sự tư lợi ích kỉ.

b. Lối làm việc thiếu trách nhiệm trong doanh nghiệp

- Người lao động chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân: lương, thưởng, KPI, mà bỏ qua chất lượng sản phẩm, nhu cầu khách hàng.

- Thiếu ý thức trách nhiệm, không chủ động đóng góp giá trị cho tổ chức.

- Điều này khiến doanh nghiệp mất uy tín, giảm sức cạnh tranh.

c. Sự vô tâm trong gia đình

- Cha mẹ bỏ mặc con cái trước màn hình điện tử để được “rảnh tay” làm việc khác.

- Tình trạng này gây ra nhiều hệ lụy: trẻ em thiếu sự kết nối tình cảm, thiếu định hướng, dễ bị ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường mạng.

3. Đánh giá – mở rộng vấn đề

- Tác giả là người nước ngoài, nhưng những nhận xét của ông không hề phiến diện mà rất khách quan, có sự so sánh với chính đất nước của mình.

- Lối sống ích kỉ không phải đặc trưng riêng của người Việt, nhưng nếu không nhận thức và thay đổi, nó sẽ làm suy thoái đạo đức, kìm hãm sự phát triển xã hội.

- Ngoài các biểu hiện tác giả nêu, tính ích kỉ còn thể hiện qua:

+ Chen lấn nơi công cộng.

+ Lấn chiếm vỉa hè, lòng đường.

+ Thiếu ý thức bảo vệ môi trường sống chung...

4. Giải pháp khắc phục lối sống ích kỉ

- Nâng cao nhận thức cá nhân về trách nhiệm với cộng đồng.

- Giáo dục lòng vị tha, sự chia sẻ ngay từ trong gia đình và nhà trường.

- Xây dựng một xã hội minh bạch, công bằng, đề cao đạo đức nghề nghiệp và văn hóa phục vụ.

- Tôn vinh các tấm gương sống vì cộng đồng, có ý thức đóng góp chung.

* Kết bài:

- Khẳng định lại giá trị của văn bản: Bằng sự quan sát thẳng thắn và chân thành, tác giả Sébastien Eskenazi đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về lối sống ích kỉ đang âm thầm bào mòn đạo đức xã hội.

- Kêu gọi mỗi cá nhân cần tự nhìn lại mình, thay đổi từ những điều nhỏ nhất để xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và phát triển bền vững.

Bài viết tham khảo

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập, việc nhìn nhận lại chính mình từ những quan sát khách quan của người ngoài cuộc trở nên cần thiết để mỗi quốc gia, mỗi con người tự hoàn thiện. Văn bản “Tính ích kỉ của người Việt” của Sébastien Eskenazi – một người nước ngoài từng sinh sống tại Việt Nam – là một góc nhìn thẳng thắn, giàu thiện chí về những hạn chế trong lối sống, ứng xử của một bộ phận người Việt hiện nay. Trung tâm bài viết là sự phê phán lối sống ích kỉ – căn nguyên sâu xa dẫn đến nhiều hệ lụy trong đời sống cá nhân và xã hội.

Mở đầu bài viết, tác giả thể hiện sự cảm tình và cái nhìn công bằng khi so sánh những điểm mạnh, điểm yếu giữa Việt Nam và Pháp. Tuy nhiên, điều khiến ông trăn trở và hoài nghi về việc tiếp tục gắn bó với Việt Nam lại nằm ở một nguyên nhân sâu xa hơn: đó là sự ích kỉ, tư lợi đang hiện diện thường trực trong nhiều mặt đời sống. Từ hiện tượng tham nhũng trong bộ máy công quyền đến sự thờ ơ trong cách phục vụ khách hàng, từ thái độ làm việc thiếu trách nhiệm đến lối sống vô tâm trong gia đình – tất cả đều là những biểu hiện khác nhau của một căn bệnh mang tên “ích kỉ”.

Tác giả đặc biệt nhấn mạnh tới tham nhũng như biểu hiện rõ ràng nhất của sự tư lợi. Khi cán bộ vì lợi ích cá nhân mà lạm dụng quyền lực, họ không chỉ vi phạm đạo đức công vụ mà còn đẩy xã hội vào tình trạng trì trệ, thiếu minh bạch và bất công. Bên cạnh đó, trong môi trường doanh nghiệp, tác phong làm việc hời hợt, chỉ biết đến lương thưởng, KPI mà bỏ qua chất lượng sản phẩm và nhu cầu khách hàng cũng là một dạng ích kỉ nguy hiểm. Lối làm việc đó không chỉ làm giảm giá trị của tổ chức mà còn bào mòn lòng tin của khách hàng và đối tác.

Đặc biệt, tác giả còn nhắc đến một biểu hiện tinh vi hơn của tính ích kỉ – sự thờ ơ trong chính gia đình. Khi cha mẹ bỏ mặc con cái trước màn hình điện thoại chỉ để “rảnh tay” làm việc riêng, họ đang dần đánh mất vai trò định hướng, nuôi dưỡng tâm hồn cho thế hệ tương lai. Điều đó khiến ích kỉ không còn là vấn đề cá nhân, mà trở thành một thói quen xã hội được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ.

Văn bản của Sébastien không nhằm chỉ trích, mà như một lời cảnh tỉnh để người Việt nhìn lại mình. Một xã hội không thể phát triển bền vững nếu cá nhân chỉ chăm chăm vun vén cho bản thân. Muốn thay đổi thực trạng này, mỗi người cần bắt đầu từ việc nâng cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng, học cách sống vị tha, biết sẻ chia và đặt mình trong mối liên hệ với tập thể. Đồng thời, cần có những chính sách giáo dục đạo đức công dân, đề cao lối sống tử tế, và loại bỏ những hành vi thiếu trung thực, vụ lợi ngay từ trong gia đình và học đường.

Tóm lại, “Tính ích kỉ của người Việt” là một văn bản giàu giá trị cảnh tỉnh và phản tư. Với giọng văn thẳng thắn nhưng đầy thiện chí, tác giả đã chỉ ra một thực trạng nhức nhối, thôi thúc mỗi người Việt cần thay đổi để không chỉ vì sự phát triển chung của đất nước, mà còn vì nhân cách và phẩm giá của chính mình.

Tác giả liên hệ sự ích kỉ đến khía cạnh nào trong đời sống gia đình?