Sự tác động của chính phủ vào hệ thống thị trường

1. Mục đích của điều tiết giá cả

Ổn định giá cả thị trường

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Bảo vệ quyền lợi người sản xuất

2. Các hình thức điều tiết giá

Giá cố định

Do nhà nước quy định, cố định trong từng thời kỳ

Ví dụ: giá trong cơ chế kinh tế hàng hóa tập trung

Hiệu ứng khi giá cố định khác giá cân bằng (PCB):

Nếu PCĐ > PCB → dư thừa sản phẩm

Nếu PCĐ < PCB → thiếu hụt sản phẩm

Giá trần

Là giá quy định cao nhất mà sản phẩm có thể trao đổi trên thị trường; không được phép cao hơn

Bảo vệ quyền lợi người mua

Nếu Pc < PCB → giá giảm → thiếu hụt sản phẩm

Làm lợi ích xã hội giảm xuống

Ví dụ: mức giá thuê nhà tối đa ở nhiều nước

Giá sàn

Là giá quy định thấp nhất mà sản phẩm có thể trao đổi trên thị trường; không được phép thấp hơn

Bảo vệ quyền lợi người sản xuất

Nếu Pf > PCB → giá tăng → dư thừa sản phẩm

Làm lợi ích xã hội giảm xuống (tạo DWL – tổn thất khô xã hội)

Ví dụ: mức tiền trả tối thiểu cho người lao động ở nhiều nước

3. Chính sách của chính phủ liên quan đến giá

Thuế đánh vào từng đơn vị sản phẩm → ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và giá bán

Trợ cấp trên một đơn vị sản phẩm → giảm chi phí, khuyến khích sản xuất hoặc tiêu dùng