Quan niệm của chủ nghĩa M-L về vị trí, vai trò của quy luật lượng-chất? Nội dung của quy luật chuyển hoá từ sự biến đổi về lượng dẫn đến biến đổi về chất và ngược lại? Ý nghĩa phương pháp luậ

Quan niệm của chủ nghĩa Mac-Lenin về vị trí, vai trò của quy luật lượng – chất:

Quy luật lượng – chất là một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật.

Quy luật lượng chất là quy luật về tác động biện chứng giữa lượng và chất, từ những thay đổi về lượng dẫn tới những sự thay đổi về chất và ngược lại. Chất là mặt tương đối ổn định, lượng là mặt luôn biến đổi. Lượng biến đổi mâu thuẫn với chất cũ, chất mới được hình thành với lượng mới, lượng mới lại tiếp tục biến đổi, đến một giới hạn nhất định nó lại phá vỡ chất cũ đang kìm hãm nó. Quá trình tác động lẫn nhau giữa hai mặt chất và lượng tạo nên con đường vận động liên tục, từ biến đổi dần dần tới nhảy vọt rồi lại biến đổi dần dần để chuẩn bị cho bước nhảy tiếp theo, cứ thế làm cho sự vật không ngừng biến đổi và phát triển.

Vạch ra cách thức của các quá trình vận động, phát triển trong tự nhiên, xã hội và tư duy.

Nội dung quy luật chuyển hoá từ sự biến đổi về lượng dẫn đến những biến đổi về chất và ngược lại:

Sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất:

Độ là khái niệm dùng để chỉ mối liên hệ thống nhất và quy định lẫn nhau giữa chất với lượng, là giới hạn tồn tại của sự vật, hiện tượng mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa dẫn đến sự thay đổi về chất, sự vật, hiện tượng vẫn là nó, chưa chuyển hoá thành sự vật, hiện tượng khác.

Điểm nút là điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng đạt tới chỗ phá vỡ độ cũ, làm cho chất của sự vật, hiện tượng thay đổi, chuyển thành chất mới, là thời điểm mà tại đó bắt đầu xảy ra bước nhảy.

Bước nhảy là khái niệm dùng để chỉ giai đoạn chuyển hoá cơ bản về chất của sự vật, hiện tượng do những thay đổi về lượng trước đó gây ra, là bước ngoặt cơ bản trong sự biến đổi về lượng, là sự gián đoạn trong quá trình vận động liên tục của sự vật, hiện tượng. Có nhiều hình thức bước nhảy: bước nhảy toàn bộ, bước nhảy cục bộ, bước nhảy nhanh, bước nhảy chậm.

Sự tác động trở lại của chất đối với lượng: Chất mới của sự vật ra đời sẽ tác động trở lại lượng của sự vật. Sự vận động ấy thể hiện: chất mới có thể làm thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật.

*Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật:

Trong nhận thức và thực tiễn, phải biết tích luỹ về lượng để có biến đổi về chất, không được nôn nóng cũng như không được bảo thủ.

Khi lượng đã đạt đến điểm nút thì thực hiện bước nhảy là yêu cầu khách quan của sự vận động của sự vật, hiện tượng, vì vậy tránh chủ quan, nóng vội, đốt cháy giai đoạn hoặc bảo thủ, thụ động.

Phải có thái độ khách quan, khoa học và quyết tâm thực hiện bước nhảy, trong lĩnh vực xã hội phải chú ý đến điều kiện chủ quan.

Phải nhận thức được phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành sự vật, hiện tượng để lựa chọn phương pháp phù hợp.