Quan niệm của chủ nghĩa M-L về thực tiễn? Phân tích vai trò của thực tiễn đối với quá trình nhận thức của con người? Ý nghĩa phương pháp luận?

*Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lenin về thực tiễn:

Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất – cảm tính, có tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội phục vụ cho nhân loại tiến bộ.

Đặc trưng của hoạt động thực tiễn:

Là hoạt động vật chất, cảm tính.

Là phương thức tồn tại cơ bản, phổ biến của con người và xã hội.

Là hoạt động có tính mục đích nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội.

Các dạng hoạt động thực tiễn cơ bản:

Hoạt động sản xuất vật chất: Là hoạt động đầu tiên và căn bản nhất giúp con người hoàn thiện cả bản tính sinh học và xã hội.

Hoạt động chính trị xã hội: Là hoạt động nhằm biến đổi các quan hệ xã hội mà đỉnh cao nhất là biến đổi các hình thái kinh tế - xã hội.

Hoạt động thực nghiệm khoa học: Là quá trình mô phỏng hiện thực khách quan trong phòng thí nghiệm để hình thành chân lý.

→ Mỗi hoạt động có vai trò khác nhau nhưng sản xuất vật chất là quan trọng nhất.

*Vai trò của thực tiễn đối với quá trình nhận thức của con người:

Thực tiễn là cơ sở, động lực của nhận thức:

Thực tiễn cung cấp những tài liệu, vật liệu cho nhận thức của con người.

Thực tiễn luôn đề ra nhu cầu, nhiệm vụ và phương hướng phát triển của nhận thức, rèn luyện các giác quan của con người ngày càng tinh tế, hoàn thiện hơn.

Thực tiễn là mục đích của nhận thức:

Nhận thức của con người là nhằm phục vụ thực tiễn, soi đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn.

Tri thức chỉ có ý nghĩa khi nó được áp dụng vào đời sống thực tiễn một cách trực tiếp hay gián tiếp để phục vụ con người.

Thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý:

Tri thức là kết quả của quá trình nhận thức, tri thức đó có thể phản ánh đúng hoặc không đúng hiện thực nên phải được kiểm tra trong thực tiễn.

Thực tiễn có nhiều hình thức nên khi kiểm tra chân lý có thể bằng thực nghiệm khoa học hoặc vận dụng lý luận xã hội vào quá trình cải biến xã hội (chân lý có tính tuyệt đối và tương đối nên phải xét thực tiễn trong không gian rộng và thời gian dài).

Cần phải quán triệt quan điểm thực tiễn trong nhận thức và hoạt động để khắc phục bệnh giáo điều.

*Ý nghĩa phương pháp luận:

Cần quán triệt quan điểm thực tiễn trong nhận thức và hoạt động.

Quan điểm thực tiễn yêu cầu nhận thức sự vật phải gắn với nhu cầu thực tiễn, phải lấy thực tiễn làm tiêu chuẩn kiểm tra sự đúng sai của kết quả nhận thức, tăng cường tổng kết thực tiễn để rút ra những kết luận góp phần bổ sung, hoàn thiện, phát triển nhận thức, lý luận.