Phân tích việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về sở hữu tài sản của công dân?

a) Lý thuyết liên quan:

* Quyền của công dân về sở hữu tài sản: Bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật.

- Quyền chiếm hữu là quyền của chủ thể tự mình nắm giữ, quản lí, chi phối trực tiếp tài sản. Có hai hình thức chiếm hữu là chiếm hữu có căn cứ pháp luật và chiếm hữu không có căn cứ pháp luật.

+ Chiếm hữu có căn cứ pháp luật: chủ sở hữu có quyền chiếm hữu tài sản của mình;  người không phải chủ sở hữu cũng như có quyền chiếm hữu (khi được người chủ sở hữu ủy quyền quản lý tài sản, khi người phát hiện và giữ tài sản vô chủ, tài sản bị đánh rơi, bị bỏ quên, bị chôn, giấu, bị vùi lấp, người được giao quyền chiếm hữu thông qua giao dịch dân sự).

+ Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật: chiếm hữu không dựa trên cơ sở pháp luật, không được pháp luật cho phép, thừa nhận. Khi người chiếm hữu không phải là chủ sở hữu tài sản nhưng có được tài sản không dựa trên cơ sở pháp luật.

- Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản. Quyền sử dụng bao gồm quyền sử dụng của chủ sở hữu và quyền sử dụng của người không phải chủ sở hữu (được sử dụng tài sản theo thỏa thuận với chủ sở hữu theo quy định của pháp luật).

- Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho người khác, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản. Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của pháp luật.

* Nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản

- Tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu tài sản.

- Không được thực hiện hành vi trái pháp luật, gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

- Tôn trọng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

- Tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, nếu làm ô nhiễm môi trường thì phải bồi thường thiệt hại.

b) Phân tích tình huống

- T đã vi phạm quyền định đoạt của công dân về sở hữu tài sản (chiếc xe đạp Nhật mà bố mua cho để đi học)

- T không được quyền tự mình quyết định quyền định đoạt về sở hữu tài sản (chiếc xe đạp Nhật mà bố mua cho để đi học) . Vì:

+ Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 quyền định đoạt tài sản phải do người có năng lực hành vi dân sự thực hiện và không trái quy định của pháp luật.

+ Trong trường hợp trên, T mới 13 tuổi (tuổi vị thành niên) do đó, việc xác lập giao dịch dân sự liên quan đến tài sản phải do người đại diện của T xác lập, thực hiện hoặc đồng ý.

+ Ông M cho rằng việc mua bán giữa ông với T là hoàn toàn tự nguyện, ông không có trách nhiệm phải trả lại chiếc xe là sai. Vì T (13 tuổi) là người chưa thành niên, việc thực hiện giao dịch giữa T và ông M phải được sự đồng ý của bố mẹ T.

=> Như vậy, việc T bán chiếc đạp Nhật cho ông M là hoàn toàn trái với quy định của PL về quyền định đoạt tài sản (giao dịch dân sự vô hiệu do người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện)