Phân tích văn bản Những chiếc lá thơm tho của tác giả Trương Gia Hòa (Văn bản ở phần đọc - hiểu).

Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

- Đảm bảo đúng dung lượng khoảng 400 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích truyện ngắn Những chiếc lá thơm tho.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận.

- Trích dẫn ý kiến..

- Đưa ra quan điểm của bản thân phản đối ý kiến

* Thân bài:

- Nêu nội dung chính của tác phẩm: Câu chuyện kể lại những kỉ niệm với bà thời thơ ấu, tác giả đã cho thấy tình yêu của người cháu đối với bà, bà là cả bầu trời tuổi thơ của cháu, dù cháu có lớn khôn, đến nơi đầy đủ phát triển thì bà vẫn luôn ở đó với sự ân cần, chu đáo. Đó cũng là sự biết ơn của người cháu đối với bà của mình. Nhân vật “tôi” kể về những kỷ niệm với bà và những chiếc lá đa dạng về loại, màu sắc và công dụng, bà đã chỉ cho nhân vật cách làm những đồ chơi từ lá và cả làm nồi xông từ lá để chữa bệnh cho nhân vật. Các kí ức đó gắn liền với tình cảm thân thiết của nhân vật với bà và mang lại cho nhân vật những kỷ niệm đẹp về tuổi thơ.

- Nêu chủ đề của tác phẩm: Qua câu chuyện, tác phẩm ca ngợi tình cảm bà cháu khăng khít, gắn bó, ca ngợi tình cảm gia đình thiêng liêng. Những kỉ niệm tuổi ấu thơ ngọt ngào vừa là miền kí ức, lại vừa là hành trang quý giá nâng bước con người trên cuộc đời.

- Một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm:

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua hình ảnh người bà trong quá khứ gắn liền với tuổi thơ của nhân vật tôi:

• •         Người bà với bàn tay khéo léo của mình đã bày cho nhân vật tôi cách chơi với những chiếc lá. Đó mãi mãi là những kí ức đẹp, hạnh phúc, không thể nào quên.
• •         Sự quan tâm chăm sóc của bà dành cho cháu qua những nồi lá xông mỗi khi bị ốm để rồi khi đã lớn nhân vật tôi không thể nào quên được.
• •         Bà còn mang những chiếc lá thơm với hành trình về cát bụi của ông nội. Thế là cháu lại có thêm những kí ức tươi đẹp về tình cảm của ông bà của mình. Ngay lúc ông sắp ra đi, bà đã dùng những cái lá tràm phơi khô. Bà tự tay làm tất cả, như là tình cảm giản dị mà sâu sắc bà muốn dành cho ông. Chắc khi ông ra đi cũng sẽ vui lắm, hạnh phúc vì có người bạn đời chăm lo ân cần cho mình. Nhân vật tôi ngưỡng mộ tình cảm bà dành cho ông

+ Nhan đề độc đáo giàu ý nghĩa: Nhan đề Những chiếc lá thơm tho đã cho thấy kỉ niệm của cháu khi được bà bày cách làm đồ chơi bằng những chiếc lá, kỉ niệm về những lần bị ốm với nồi thuốc lá xông và cả những kỉ niệm buồn vui cuộc đời. Văn bản nói về kỉ niệm tuổi thơ của cháu cùng câu chuyện về những chiếc lá bên bà.

+ Truyện ngắn được viết bằng ngôi thứ nhất, nhân vật tôi. Điều này giúp mạch truyện được kể một cách tự nhiên hơn, chân thực hơn. Ngôn ngữ kể chuyện giản dị mộc mạc. Cốt truyện nhẹ nhàng và đậm chất thơ. Chi tiết chân thực, gần gũi.

- Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm: Tác phẩm đã cho chúng ta thấy được những kỉ niệm tuổi thơ êm đẹp của nhân vật tôi với người bà thân yêu của mình. Với những kỉ niệm ngọt ngào của tuổi ấu thơ bên bà, tác phẩm đã gieo vào lòng người đọc những tình cảm thật tốt đẹp.

* Kết bài:

- Khẳng định lại quan điểm của cá nhân.

- Thông điệp gửi tới mọi người.

- Liên hệ bản thân.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết tham khảo

Tuổi thơ là một miền kí ức ngọt ngào mà mỗi người đều trân trọng, nơi cất giữ những rung cảm đầu đời và những tình cảm trong sáng, thuần khiết. Trong tác phẩm Những chiếc lá thơm tho của Trương Gia Hòa, tuổi thơ ấy hiện lên trọn vẹn qua hình ảnh người bà và những chiếc lá nhỏ bé, tưởng chừng bình dị nhưng lại chất chứa bao tình cảm sâu sắc. Nhiều người cho rằng tuổi thơ chỉ là những tháng ngày vô tư, hồn nhiên, nhưng đọc tác phẩm, ta thấy tuổi thơ còn là nơi kết tinh tình yêu thương gia đình, là hành trang tinh thần quý giá theo nhân vật “tôi” suốt cả cuộc đời. Chính những chi tiết tưởng đơn giản lại ẩn chứa giá trị nhân văn sâu sắc, khiến người đọc không khỏi rung động.

Câu chuyện xoay quanh những kỉ niệm của nhân vật “tôi” với bà thời thơ ấu, khi bà bày cho cháu cách chơi với những chiếc lá: chiếc cào cào, chim sẻ, lồng đèn bằng lá cau, đầu trâu bằng lá xoài hay chiếc làn đi hái hoa. Mỗi trò chơi, mỗi chiếc lá đều trở thành phương tiện kết nối tình cảm giữa bà và cháu, đồng thời hình thành nên những kí ức tuổi thơ đầy sinh động. Không chỉ là trò chơi, những chiếc lá ấy còn trở thành phương thuốc kỳ diệu mỗi khi cháu ốm, bà tỉ mỉ nấu nồi nước xông, chăm sóc từng chút một, lau mồ hôi, an ủi và nhắc nhở cháu nghỉ ngơi. Sự tận tâm của bà không chỉ thể hiện qua hành động cụ thể mà còn in sâu trong tâm trí nhân vật, trở thành những kỷ niệm khó quên và là minh chứng cho tình cảm gia đình bền chặt.

Điều làm người đọc xúc động hơn cả là cách bà sử dụng những chiếc lá khi ông nội sắp ra đi. Bà nhờ anh rể hái lá tràm, phơi khô và chuẩn bị chu đáo để trải dưới hòm, cầu mong ông một chuyến đi bình an. Hình ảnh bà ngồi gom từng chiếc lá, lặng lẽ và tỉ mỉ, vừa thể hiện tình yêu thương, vừa gửi gắm nỗi trân trọng, nhắc nhở người cháu về giá trị của sự quan tâm và chăm sóc trong gia đình. Nhân vật “tôi” không chỉ ghi nhớ hành động ấy mà còn ngưỡng mộ tình cảm sâu sắc của bà, nhận ra rằng những thứ giản dị, nhỏ bé có thể mang sức mạnh tinh thần lớn lao.

Chủ đề của tác phẩm xoay quanh tình cảm bà cháu và tình cảm gia đình thiêng liêng, khắc họa những kỉ niệm tuổi thơ ngọt ngào nhưng cũng đầy ý nghĩa. Tác giả ca ngợi sự gắn bó, yêu thương, chăm sóc tận tâm, đồng thời nhấn mạnh giá trị của những hành động giản dị nhưng chan chứa tình yêu thương. Nghệ thuật của truyện được thể hiện qua việc xây dựng hình ảnh nhân vật bà: khéo léo trong việc dạy cháu, tận tâm chăm sóc khi ốm, chu đáo trong việc chuẩn bị cho ông, tất cả đều hiện lên sống động và đầy xúc cảm. Nhan đề Những chiếc lá thơm tho gợi nhớ về tuổi thơ và tình cảm gia đình, ngôi kể thứ nhất giúp mạch truyện tự nhiên, chân thực, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, cốt truyện nhẹ nhàng, đậm chất thơ, chi tiết gần gũi mà sâu sắc.

Những chiếc lá trong truyện, dù bé nhỏ nhưng là biểu tượng sống động của tuổi thơ và tình yêu thương gia đình, gợi nhắc người đọc về những kỉ niệm ngọt ngào, về sự quan tâm, sẻ chia và lòng biết ơn. Khi cầm một chiếc lá, nhân vật “tôi” như thấy mình trở về tuổi thơ, được ôm ấp, nâng niu trong vòng tay bà, và nhận ra rằng hạnh phúc không chỉ đến từ vật chất, mà từ những hành động nhỏ bé nhưng chan chứa yêu thương. Những chiếc lá ấy còn là lời nhắc nhở về giá trị của gia đình, về những tình cảm giản dị mà sâu sắc, góp phần hun đúc tâm hồn, nâng bước con người trên mọi hành trình của cuộc đời.