Phân tích một số từ ngữ, biện pháp tu từ diễn tả cảm xúc trong tâm hồn người lính khi ngồi chờ vượt đường trong đêm.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra và phân tích những đặc sắc trong việc sử dụng từ ngữ và vận dụng các biện pháp tu từ 

Lời giải chi tiết

Cảm xúc của nhân vật trữ tình được bộc lộ trực tiếp qua từ ngữ giản dị.

- Khi chiều buông:

+ Hãy nghe chiều nhẹ xuống trong lòng ta.

Với xao xác bầy chim bay về tổ.

→ Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, từ láy gợi tả bước đi của thời gian những chuyên biên của cảnh vật vang động vào tâm hồn người lính: chiều xuống hoàng hôn dần buông, những cánh chim về tổ ấm của mình.

+ Trong đáy mắt những người chờ vượt lộ.

Ngôi sao chiều đã mọc phía quê hương.

→ Hình ảnh ẩn dụ Ngôi sao chiêu đã mọc phía quê hương diễn tả nỗi nhớ nhà nhớ quê của người lính, chờ vượt lộ, lòng hướng về quê nhà.

- Khi đêm xuống:

+ Nhân hóa: "Đêm dịu dàng nếp trán tỏa bình yên" → Đêm như mang lại sự an ủi, xoa dịu lo âu.

+ So sánh: "Giọt nắng... hình nốt nhạc" → Thiên nhiên hòa vào tâm hồn nghệ thuật của người lính.

→ Tác dụng: Khắc họa tâm hồn lạc quan, tinh tế của người lính, dù trong hiểm nguy vẫn giữ vững niềm tin và tình yêu cuộc sống.