Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan.

Phương pháp giải

- Nghệ thuật sử dụng từ ngữ để miêu tả thời gian, không gian.

- Sử dụng từ tượng hình kết hợp với biện pháp đảo ngữ miêu tả cảnh vật; chơi chữ để nói lên nỗi lòng của nhà thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan không chỉ gợi tả cảnh sắc thiên nhiên mà còn đặc sắc ở hình thức nghệ thuật tinh tế. Ngay từ câu mở đầu, hình ảnh “bóng xế tà” đã xác định thời gian chiều muộn, gợi không gian nhuốm màu buồn vắng. Nghệ thuật đảo ngữ kết hợp với từ tượng hình trong “Cỏ cây chen đá, lá chen hoa” hay “Lom khom dưới núi, tiều vài chú / Lác đác bên sông, chợ mấy nhà” khiến cảnh vật hiện lên sinh động nhưng thưa thớt, hiu hắt. Đặc biệt, tác giả khéo chơi chữ qua tiếng chim “quốc quốc”, “gia gia” vừa tả âm thanh vừa gợi nhớ nước thương nhà. Câu kết “Một mảnh tình riêng, ta với ta” cùng kết cấu đối ngẫu trang nhã đã khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn. Chính nghệ thuật từ ngữ tinh luyện và thủ pháp miêu tả giàu gợi cảm đã làm nên sức sống lâu bền cho bài thơ.