PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Cho dù sức khỏe đang giảm sút nghiêm trọng, thầy Par Harfan thậm chí còn hăng say giảng bài cho chúng tôi hơn sau chiến thắng ở giải Học sinh giỏi. Thầy không biết mệt mỏi là gì, dốc lòng dốc sức chuẩn bị cho chúng tôi đối mặt với kỳ thi tốt nghiệp sắp đến.

Thầy hướng dẫn cho chúng tôi hàng giờ liền. Thầy làm việc như thể đang chạy đua với cái gì đó. Nên dù phải học cật lực như thế, chúng tôi vẫn quá đỗi vui mừng. Phương pháp giảng dạy của thầy Harfan giúp cho những bài học thuộc lòng dường như trở thành bữa ăn thịnh soạn. Những bài toán hóc búa trở thành những trận thi thố, môn số học khó nuốt giờ thành môn giải trí.

Vào những ngày cuối tuần, thầy Harfan đi xe đạp 100 cây số đến Tanjong Pandan⁽¹⁾ mang theo cái giỏ đựng đủ thứ hoa màu từ vườn nhà thầy: dứa, chuối, riềng nếp và cả khoai nướng nữa. Thầy bán những thứ ấy để mua sách cho chúng tôi. Trên đường về, thầy ghé qua thư viện thành phố. Thầy vào đó mượn đề thi tốt nghiệp các năm trước.

Nhưng bệnh suyễn của thầy Harfan đang mỗi ngày một nặng thêm. Thầy còn ho ra cả máu, chúng tôi thường phải nhắc thầy nghỉ ngơi.

“Không lên lớp thì thầy còn mệt hơn ấy chứ” thầy luôn bảo thế.

“Và nếu thầy có chết, thầy sẽ chết tại ngôi trường này” thầy đùa.

Thầy Harfan cứ tiếp tục làm việc không ngơi nghỉ như thế. Thầy chữa bài tập cho chúng tôi đến tận khuya lơ khuya lắc. Thầy phê thật chi tiết vào tờ kiểm tra của chúng tôi, hướng dẫn cách khắc phục từng khuyết điểm một.

Suốt hàng mấy tháng trời, tối nào cũng vậy, sau buổi đọc kinh Koran⁽²⁾ chúng tôi lại chạy ào về trường để nhận bài tập làm thêm thầy Harfan giao.

Vậy mà vào một đêm nọ, chúng tôi đợi trong lớp mất một lúc mà không thấy thầy Harfan đến. Chúng tôi bèn đến văn phòng thầy bên cạnh vườn trường. Chúng tôi gõ cửa, nhưng không nghe tiếng trả lời. Chúng tôi mở cửa và trông thấy thầy ngồi gục mặt lên bàn. Tôi gọi thầy, nhưng thầy không đáp lại. Tôi đến gần hơn một chút và thấy thầy như đang ngủ say. Tôi tiến lại gần hơn và gọi thầy lần nữa. Thầy vẫn im lặng. Tôi chạm vào tay thầy, bàn tay lạnh như đá. Thầy không còn thở nữa. Thầy Harfan đã ra đi.

(Lược bỏ một đoạn: Thầy Harfan đi dạy đã hơn ba mươi năm, thầy là người đầu tiên góp phần xây dựng nên ngôi trường Muhammadiyah⁽³⁾ ở Indonesia. Ngày đó, sự phân biệt giáo dục vô tình khiến cho trẻ em bỏ học dần. Chúng trở thành cu li hoặc làm ngư dân.)

Nhưng thầy Harfan vẫn luôn cần mẫn cố gắng thuyết phục những đứa trẻ ấy rằng học thức thể hiện lòng tự trọng, rằng giáo dục thể hiện lòng sùng kính đối với đấng tạo hóa, rằng học tập không phải lúc nào cũng buộc chắc với những mục tiêu như lấy được bằng cấp hay trở nên giàu có. Học tập là cao quý, là ca tụng nhân bản, là niềm vui khi được cắp sách tới trường và là ánh sáng văn minh. Đó là định nghĩa hết sức thú vị đến hơi thở cuối cùng mới có thể giữ được. Một cái chết vinh quang, như thầy vẫn hằng mong muốn.

Không có phát súng tiễn biệt, không một vòng hoa viếng, không phần thưởng nào từ chính quyền hay bài phúng điếu từ Bộ Giáo dục, không một lời ngợi ca nào từ bất kỳ ai. Nhưng thầy đã để lại một cái giếng mát lành trong tim của mười đứa học sinh chúng tôi, một cái giếng kiến thức không bao giờ cạn. […]

(Trích Chương 31 – “Chiến binh cầu vồng”⁽⁴⁾ , Andrea Hirata, NXB Hội nhà văn, 2020)

Chú thích:

⁽¹⁾ Tanjong Pandan: Thành phố trên đảo Belitong

⁽²⁾ Kinh Koran: Văn bản tôn giáo của những người theo đạo Hồi

⁽³⁾ Muhammadiyah: Ngôi trường do thầy Harfan làm hiệu trưởng chỉ vẻn vẹn có 10 học sinh

⁽⁴⁾ “Chiến binh cầu vồng”: Truyện được xuất bản lần đầu năm 2005 và nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn học tại Indonesia và trên toàn thế giới. Truyện kể về cuộc sống của một nhóm học sinh nghèo tại một ngôi trường nhỏ bé và thiếu thốn có tên là Muhammadiyah trên đảo Belitong, một hòn đảo xa xôi ở Indonesia, nơi mà số phận của những đứa trẻ gần như đã được định đoạt bởi sự nghèo đói và bất công xã hội. Dưới sự dẫn dắt của thầy giáo Harfan và cô giáo Mus, 10 đứa trẻ với những tính cách và hoàn cảnh khác nhau đã cùng nhau trải qua những thử thách khắc nghiệt, nuôi dưỡng ước mơ và hy vọng cho một tương lai tươi sáng hơn.

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi: Cho dù sức khỏe đang giảm sút...