Ở người, mỗi phân tử Hemoglobin (Hb) là một prôtêin cấu trúc bậc IV gồm 2 chuỗi a và

40/40

Ở người,mỗi phân tử Hemoglobin (Hb) là một prôtêin cấu trúc bậc IV gồm 2 chuỗi a và 2 chuỗi b liên kết với nhau. Nếu axit amin thứ 6 của chuỗi b là glutamic
bị thay bằng valin thì hồng cầu biến dạng thành hình lưỡi liềm. Cho biết trên mARN có các bộ ba mã hoá cho các axit amin như sau:
Valin: 5’-GUU-3’; 5’-GUX-3'; 5’-GUA-3’; 5’-GUG-3’.
Glutamic: 5’-GAA-3’; 5’-GAG-3’; Aspactic: 5’-GAU-3’; 5’-GAX-3’.
Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Nếu thay thế nuclêôtit thứ ba của các triplet tương ứng với glutamic có thể dẫn đến tình trạng bệnh hồng cầu hình liềm.

II. Nếu thay thế nuclêôtit thứ hai của các triplet tương ứng với Aspactic có thể dẫn đến tình trạng bệnh hồng cầu hình liềm.

III. Nếu thay thế nuclêôtit thứ nhất của các triplet tương ứng với glutamic có thể dẫn đến tình trạng bệnh hồng cầu hình liềm.

IV. Nếu thay thế cặp nuclêôtit T-A bằng cặp A-T của các triplet tương ứng với glutamic có thể dẫn đến tình trạng bệnh hồng cầu hình liềm.

Giải thích

Chọn A.

Có một ý đúng là IV.

Theo bài ra ta thấy mối quan hệ bổ sung giữa mARN và gen như sau:

Xét các cođon trên mARN thấy:
- Nuclêôtit thứ nhất của các codon tương ứng với glutamic và valin đều là
G, nên đột biến không liên quan đến nuclêôtit này 🡪III SAI.
- Nếu thay thế nuclêôtit thứ hai của các triplet tương ứng với Aspactic không gây bệnh do nếu axit amin glutamic bị thay bằng valin thì hồng cầu biến dạng thành hình lưỡi liềm 🡪 II SAI.

- Nếu thay nuclêôtit thứ ba của các triplet tương ứng với glutamic, thì có thể
xuất hiện codon mới là: 5’-GAU-3’; 5’-GAX-3’, mã hoá cho axit aspactic chứ
không phải valin 🡪I SAI.
- Vậy chỉ có thể thay nuclêôtit thứ 2 trong codon, cụ thể thay A bằng U
→ Cođon thứ 6 trong gen β, cặp T-A đã bị thay thế bằng cặp A-T 🡪 IV ĐÚNG.