Ở một loài thực vật, xét ba gene (mỗi gene gồm hai allele trội lặn hoàn toàn) quy định ba tính trạng khác nhau: màu sắc hoa, hình dạng lá và độ cứng thân; nằm trên 3 locut gene trong 6 locut
23/32
Ở mộtloàithực vật,xétba gene(mỗigenegồmhaialleletrộilặnhoàntoàn)quy địnhba tính trạng khác nhau: màu sắc hoa, hình dạng lá và độ cứng thân; nằm trên 3 locut gene trong 6 locut gene (A, B, C, D, E và F) ở 2 nhiễm sắc thể (NST) khác nhau được mô tả như Hình 5.
Ngườitatiếnhành6 phéplaikhác nhauliênquanđếnba tínhtrạngđangxétđể xácđịnhvị trí của gene trên NST và thu được kết quả như Bảng 2.
Bảng2
Phéplai(Px): | Thếhệcon(F1-x) |
P₁:Látròn,hoatrắng×Lábầudục,hoa trắng | Thuđược100%lábầudục,hoa trắng |
P₂:Hoađỏ,thânmềm×Hoatrắng,thân mềm | Thuđượccảhoađỏvà hoatrắng,thânmềm |
P₃:Thânmềm,látròn×Thâncứng,látròn | Thuđược100%thânmềm,látròn |
P₄:Hoađỏ,lábầudụctựthụ phấn | Thuđượchoađỏ,lábầudụcchiếm66% |
P₅:Hoađỏ,thânmềm×Hoađỏ,thânmềm | Thuđượchoatrắng,thânmềmchiếm 18,75% |
P₆:Lábầudục,thânmềm×Lábầudục, thân mềm | Thuđượctỷlệkiểuhìnhkhácnhauởhai giới |
Biếtrằngkhôngcó độtbiếnxảyra vàkhoảngcáchgiữacácgenetrênNSTcóđơnvịlà centimorgan (cM), nếu có hoán vị gene thì tần số hoán vị ở hai giới là như nhau.
Cây hoa đỏ, lá bầu dục của phép lai P₄ có thể có kiểu gene là BC . bc
Nếu P₆ đều dị hợp 2 cặp gene thì F1-6 có tỉ lệ kiểu hình lá bầu dục, thân cứng luôn chiếm tỷ lệ 18,75%.
Nếu cho các cây F1-1 giao phấn với cây hoa đỏ, lá tròn thì có thể có tối đa 2 sơ đồ lai cho đời con có tỉ lệ kiểu hình 1:1.
Cho cây có kiểu hình trội cả 3 tính trạng tiến hành tự thụ phấn thì có thể thu được đời con có kiểu hình hoa đỏ, lá bầu dục, thân cứng chiếm tỷ lệ 16,5%.
| Nội dung | Đúng | Sai |
|
- Dựa vào phép lai P1, P3, P5 => các tính trạng hoa đỏ, lá bầu dục, thân mềm trội hoàn toàn so với các tính trạng hoa trắng, lá tròn, thân cứng.
- P₄: Hoa đỏ, lá bầu dục tự thụ phấn --> F1-4: Thu được hoa đỏ, lá bầu dục chiếm 66% => là dấu hiệu của hoán vị gene
Hoa đỏ, lá bầu dục chiếm 66% --> hoa trắng, lá tròn = 16% => tần số hoán vị gene f= 20% => locut gene (B,b) và locut gene (C,c) quy định tính trạng màu hoa và hình dạng lá nằm trên NST và di truyền hoán vị gene
- Quy ước: B quy định hoa đỏ, b quy định hoa trắng
C quy định lá bầu dục, c quy định lá tròn
- P4 có thể có kiểu gene: BC
bc
- Dựa vào phép lai P6 --> Tính trạng độ cứng thân do locut gene trên NST chứa các gene D,E,F (một trong 3 locut D, d; E,e; F,f) quy định, các gene còn lại trên NST này quy định hormone xác định giới tính ở thực vật.
- Quy ước: D quy định thân mềm, d quy định thân cứng.
- Các gene quy định tính trạng màu hoa và hình dạng lá di truyền hoán vị gene, đồng thời chúng
phân li độc lập với gene quy định tính trạng độ cứng thân.