Ở một loài côn trùng, cho con cái XX mắt đỏ thuần chủng lai với con đực XY mắt

34/40

Ở một loài côn trùng, cho con cái XX mắt đỏ thuần chủng lai với con đực XY mắt trắng thuần chủng được F₁ đồng loạt mắt đỏ. Cho con đực F₁ lai phân tích, đời con thu được tỉ lệ 1 con cái mắt đỏ: 1 con cái mắt trắng: 2 con đực mắt trắng. Nếu cho F₁ giao phối tự do với nhau, trong các nhận định sau, có bao nhiêu nhận định đúng về kết quả thu được ở đời F₂?

I. F₂ xuất hiện 12 kiểu gen

II. Cá thể đực mắt trắng chiếm tỉ lệ 5/16

III. Cá thể cái mắt trắng thuần chủng chiếm tỉ lệ 3/16

IV. Trong tổng số các cá thể mắt đỏ, cá thể cái mắt đỏ không thuần chủng chiếm tỉ lệ 5/9

Giải thích

Chọn đáp án A

+ Con đực F₁ lai phân tích, đời con thu được tỉ lệ 1 con cái mắt đỏ: 1 con cái mắt trắng: 2 con đực mắt trắng $\to$ tính trạng phân bố không đồng đều ở 2 giới $\to$ có hiện tượng gen qui định màu mắt liên kết với giới tính, gen nằm trên X và Y không có đoạn tương đồng.

+ Con đực F₁ lai phân tích đời con thu được tỉ lệ 3 trắng: 1 đỏ $\to$ Phép lai phân tích về 1 tính trạng cho tỉ lệ kiểu hình 3 : 1, số tổ hợp = 3 + 1 = 4, ta có thể phân tích 4 = 41. Chứng tỏ con đực F₁ lai phân tích phải cho 4 loại giao tử, và dị hợp 2 cặp gen.

$\to$ Tính trạng màu mắt tuân theo qui luật tương tác gen theo kiểu bổ sung, hai cặp gen tương tác kiểu 9:7, một cặp nằm trên NST thường, 1 cặp nằm trên NST giới tính.

+ Qui ước: Aa và Bb là 2 cặp gen tương tác. Trong tương tác bổ sung kiểu 9:7 vai trò của A và B là như nhau nên ta có thể coi Aa nằm trên NST thường và Bb nằm trên NST giới tính. Sự tương tác như sau:

A–B– : mắt màu đỏ

$A - b b, a a B -, a a b b :$ mắt màu trắng

+ Ta có phép lai P như sau:

P: $A A X^{B} X^{B} \times a a X^{b} Y$

F₁: $1 A a X^{B} X^{b} : 1 A a X^{B} Y$

$F_{1} \times F_{1} : A a X^{B} X^{b} \times A a X^{B} Y$

F₂: $(1 A A : 2 A a : 1 a a) (1 X^{B} X^{B} : 1 X^{B} X^{b} : 1 X^{B} Y : 1 X^{b} Y)$

+ F₂ xuất hiện 12 kiểu gen $\to$ Ý I đúng

+ F₂: cá thể đực mắt trắng $= A - X^{b} Y + a a X^{B} Y + a a X^{b} Y = 3 / 4 \times 1 / 4 + 1 / 4 \times 1 / 4 + 1 / 4 \times 1 / 4 = 5 / 16 \to$ Ý II đúng

+ F₂: cá thể cái mắt trắng thuần chủng $= a a X^{B} X^{B} = 1 / 4 \times 1 / 4 = 1 / 16 \to$ Ý III sai

+ F₂: trong tổng số các cá thể mắt đỏ, cá thể cái mắt đỏ không thuần chủng chiếm tỉ lệ:

· Mắt đỏ $F_{2} = A - X^{B} - = 3 / 4 \times 3 / 4 = 9 / 16.$

· Cái mắt đỏ F₂ không thuần chủng $= A A X^{B} X^{b} + A a X^{B} X^{B} + A a X^{B} X^{b} = 1 / 4 \times 1 / 4 + 2 / 4 \times 1 / 4 + 2 / 4 \times 1 / 4 = 5 / 16.$

· Trong tổng số các cá thể mắt đỏ, cá thể cái mắt đỏ không thuần chủng chiếm tỉ lệ 5/16: 9/16 = 5/9 $\to$ Ý IV đúng.