Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích giá trị của văn bản nghị luận “Lại thư cho Vương Thông” của tác giả Nguyễn Trãi.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nêu nội dung cần phân tích, đánh giá.

* Thân bài:

a. Phân tích, đánh giá đặc sắc nội dung

- Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

- Nội dung bức thư:

+ Nhắc nhở giặc đừng vội huênh hoang vì một chiến thắng nhỏ.

+ Chỉ ra cái thế của quân Minh đang gặp những điều bất lợi.

+ Chỉ trích và đưa ra lời khuyên tướng giặc nên cho lui quân.

=> Bức thư thể hiện niềm tin tất thắng và tinh thần yêu chuộng hoà bình của tác giả. b. Phân tích, đánh giá đặc sắc nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ giàu sức thuyết phục

- Ngôn ngữ đánh thép.

* Kết bài:

- Khẳng định lại một cách khái quát những nét đặc sắc về nội dung, độc đá về nghệ thuật; khẳng định tài năng của tác giả và nêu ý nghĩa/ giá trị, tác động của tác phẩm với người đọc.

Bài viết tham khảo

Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, người đã để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị lớn về tư tưởng và nghệ thuật. Trong số những tác phẩm ấy, “Lại thư cho Vương Thông” là một áng văn nghị luận xuất sắc, thể hiện trí tuệ sắc sảo, lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần nhân đạo cao cả của ông. Qua bức thư này, Nguyễn Trãi không chỉ vạch rõ thế mạnh – yếu giữa hai phe mà còn bày tỏ tấm lòng khoan dung, yêu chuộng hòa bình và ý chí độc lập dân tộc của người Việt Nam.

“Lại thư cho Vương Thông” ra đời trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến chống quân Minh của nghĩa quân Lam Sơn bước vào giai đoạn cuối. Sau nhiều thất bại, Vương Thông vẫn ngoan cố cố thủ trong thành Đông Quan, trông chờ viện binh. Nguyễn Trãi thay mặt Lê Lợi viết thư để vừa cảnh tỉnh, vừa buộc tướng giặc phải đầu hàng.

Mở đầu bức thư, tác giả dùng hình ảnh so sánh giản dị nhưng giàu triết lý: “Múc một gáo nước, biển cả không vì thế mà vơi; thêm một gáo nước, biển cả không vì thế mà đầy.” Từ đó, ông khuyên kẻ thù chớ nên kiêu ngạo trước một chiến thắng nhỏ, cũng như không nên tuyệt vọng vì một thất bại cục bộ. Lời lẽ ấy thể hiện phong thái bình tĩnh, tự tin và bản lĩnh của người hiểu rõ thế cục chiến tranh.

Nguyễn Trãi chỉ rõ thế yếu của quân Minh: “giữ một thành trơ trọi, lương sắp hết và viện chưa thấy đến, chúng lìa lòng mà quân ngày ít đi.” Trong khi đó, quân dân Đại Việt thì “binh tướng thì nhiều, tâm lực đều nhau, chiến khí càng tinh, sĩ khí càng mạnh.” Sự đối lập ấy không chỉ khẳng định niềm tin tất thắng của nghĩa quân mà còn cho thấy nhãn quan chiến lược sắc bén của Nguyễn Trãi.

Bằng giọng điệu nghiêm nghị xen lẫn mỉa mai, ông vạch ra sự ngông cuồng và mù quáng của Vương Thông: “Nhà đương cháy mà chim én còn nhơn nhơn vui vẻ cùng nhau, há chẳng đáng cười lắm sao!” Không dừng lại ở việc đả kích, Nguyễn Trãi còn thể hiện tấm lòng nhân nghĩa khi khuyên đối phương sớm rút quân để “thoát khổ can qua cho hai nước”. Đó là tấm lòng khoan hòa, yêu chuộng hòa bình – một giá trị nhân đạo sâu sắc xuyên suốt trong tư tưởng Nguyễn Trãi.

Như vậy, bức “Lại thư cho Vương Thông” không chỉ là bản cáo trạng đanh thép tố cáo sự phi nghĩa của quân xâm lược, mà còn là lời kêu gọi hòa bình thấm đẫm tinh thần nhân nghĩa, thể hiện niềm tin vững chắc vào chính nghĩa và sức mạnh dân tộc.

Về nghệ thuật, tác phẩm thể hiện tài năng nghị luận lỗi lạc của Nguyễn Trãi. Lập luận trong thư rất chặt chẽ, có lý có tình, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý trí sắc bén và cảm xúc chân thành. Ông sử dụng nhiều biện pháp so sánh, ẩn dụ, ví von giàu hình ảnh (“biển cả”, “chim én”, “nhà cháy”) khiến lập luận không khô khan mà sinh động, dễ thuyết phục.

Ngôn ngữ trong thư giàu sức gợi, đanh thép mà vẫn điềm tĩnh, thể hiện phong cách của một nhà chính trị, một nhà quân sự và một nhà văn hóa lớn. Giọng văn lúc khuyên răn ôn tồn, khi phê phán sắc sảo, lúc mỉa mai, châm biếm, tất cả hòa quyện tạo nên một áng văn nghị luận mẫu mực.

“Lại thư cho Vương Thông” là một tác phẩm tiêu biểu cho tài năng và tư tưởng lớn của Nguyễn Trãi – người anh hùng dân tộc, nhà tư tưởng nhân nghĩa, nhà văn hóa kiệt xuất. Bức thư không chỉ có giá trị lịch sử mà còn là một áng văn mẫu mực về nghệ thuật nghị luận trung đại: lập luận logic, ngôn từ hùng biện, giọng văn giàu cảm xúc. Đọc tác phẩm, ta càng thêm khâm phục trí tuệ, nhân cách và tấm lòng yêu nước sâu sắc của Nguyễn Trãi – một vì sao lớn trong nền văn học dân tộc.

Ở luận điểm thứ 2, tác giả dùng thao tác lập luận chính nào?