* Đặc điểm phân hóa khí hậu ở châu Âu: Khí hậu phân hóa đa dạng thành các đới và kiểu khí hậu.

Đới khí hậu		Phân bố	Đặc điểm khí hậu
Khí hậu cực và cận cực		Phía Bắc	Lạnh giá quanh năm, lượng mưa rất ít
Khí hậu ôn đới	Ôn đới hải dương	Các đảo và vùng ven biển phía tây	Mùa hè mát, mùa đông không lạnh lắm; nhiệt độ trung bình năm trên 0℃; mưa quanh năm và lượng mưa tương đối lớn.
Khí hậu ôn đới	Ôn đới lục địa	Vùng trung tâm và phía đông	Mùa hè nóng hơn, mùa đông lạnh tuyết rơi nhiều; lượng mưa ít giảm dần từ tây sang đông.
Khí hậu cận nhiệt		Phía nam	Mùa hè nóng, khô; mùa đông ấm, có mưa rào; lượng mưa trung bình.

* Nguyên nhân phía tây khí hậu ấm áp và có mưa nhiều hơn phía Đông:

+ Phía Tây châu Âu: Do tiếp giáp vùng biển Đại Tây Dương và dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương nên nhận được nguồn nhiệt ẩm dồi dào phát triển khí hậu ôn đới hải dương (mùa đông không lạnh lắm, mùa hạ ấm áp) => Mưa nhiều và ấm áp hơn.

+ Phía Đông châu Âu: Do nằm sâu trong lục địa ít chịu ảnh hưởng của biển. Ngược lại, còn chịu ảnh hưởng khối khí lục địa từ châu Á tràn sang, phía đông bắc gần vòng cực nên đây lạnh quanh năm => Ở đây, phát triển khí hậu ôn đới lục địa mùa đông lạnh khô, mùa hạ nóng và ẩm.

Ở Ấn Độ, Vương triều Đê-li được thành lập (năm 1206) bởi người Hồi giáo gốc