Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

- Đảm bảo đúng dung lượng khoảng 400 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: nhân vật người ông.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài

- Giới thiệu chung: Truyện “Ông nội” kể về tình cảm gắn bó giữa cháu và ông.

- Nêu vấn đề cần phân tích: đặc điểm nhân vật người ông – vừa nghiêm khắc vừa giàu tình thương.

* Thân bài

- Người ông là người nghiêm khắc, dạy dỗ cháu

+ Bắt cháu ngủ trưa, kỷ luật khi cháu chơi quá mức.

+ Ngăn cản những hành động không đúng, uốn nắn hành vi của cháu.

+ Vai trò: hình thành kỷ luật, lễ nghĩa, giúp cháu biết đúng sai, rèn nhân cách từ nhỏ.

- Người ông giàu tình thương, quan tâm chăm sóc cháu

+ Đón cháu đi học, mang hộp bút khi cháu quên, tắm cho cháu, chở đi hóng gió.

+ Chăm sóc tận tình cả trong bão giông, thời tiết khắc nghiệt.

+ Thể hiện tình yêu thương sâu sắc, sự hi sinh vì con cháu.

- Người ông có phẩm chất tốt đẹp, gương mẫu

+ Là thầy lang, giúp người không lấy tiền, dạy cháu lòng tốt, tinh thần tương thân tương ái.

+ Gắn bó với thiên nhiên, yêu cây cối, trân trọng công việc và truyền thống.

+ Vai trò: tạo hình mẫu về đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ.

- Nhận xét, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật: ngôi kể thứ nhất; nhân vật được khắc họa qua lời nói, cử chỉ, hành động; ngôn ngữ kể chuyện giản dị, biểu cảm…

- Nêu được ý nghĩa của hình tượng nhân vật: Thông qua nhân vật ông nội, tác giả muốn ngợi ca tình cảm gia đình; nhắn nhủ chúng ta hãy biết trân trọng yêu thương, quan tâm tới người thân yêu của mình hơn…

* Kết bài

- Khẳng định: Người ông vừa nghiêm khắc, vừa giàu tình thương, là tấm gương sáng về đạo đức và tình cảm gia đình.

- Ý nghĩa: giúp cháu trưởng thành, hình thành nhân cách, hiểu giá trị tình thân và đạo lí sống.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết tham khảo

Trong mỗi gia đình, tình cảm ông cháu luôn có một sức mạnh đặc biệt, vừa ấm áp vừa sâu sắc. Truyện ngắn “Ông nội” của Đào Mạnh Long là minh chứng sinh động về mối quan hệ thiêng liêng ấy. Tác phẩm không chỉ khắc họa tình cảm gắn bó giữa cháu và ông, mà còn làm nổi bật những đặc điểm nhân vật ông – vừa nghiêm khắc, vừa giàu tình thương và sở hữu phẩm chất tốt đẹp, đáng kính trọng.

Người ông trong truyện là hình ảnh của sự nghiêm khắc và dạy dỗ. Ông bắt cháu phải ngủ trưa, nghiêm cấm những trò chơi quá mức và uốn nắn hành vi của cháu khi còn nhỏ. Những kỷ luật tưởng chừng khắt khe ấy lại mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, giúp cháu nhận biết đúng sai, hình thành lễ nghĩa và rèn luyện nhân cách từ những năm tháng đầu đời. Sự nghiêm khắc của ông thể hiện trách nhiệm và lòng yêu thương âm thầm nhưng bền bỉ, giúp cháu trở thành một con người biết phân biệt đúng sai và sống có kỷ luật.

Bên cạnh sự nghiêm khắc, người ông cũng giàu tình thương, quan tâm chăm sóc cháu từng chi tiết nhỏ. Ông đón cháu đi học, mang hộp bút khi cháu quên, tắm rửa cho cháu và chở đi hóng gió. Ngay cả trong những cơn bão giông, ông vẫn vội vã bảo vệ và chăm sóc cháu, không quản ngại mưa gió hay nắng nóng. Những hành động ấy thể hiện tình yêu thương sâu sắc và sự hi sinh thầm lặng, khiến cháu luôn cảm nhận được sự ấm áp và an toàn trong vòng tay ông.

Người ông còn sở hữu phẩm chất tốt đẹp và gương mẫu. Là một thầy lang, ông giúp người mà không lấy tiền, qua đó dạy cháu lòng tốt và tinh thần tương thân tương ái. Ông gắn bó với thiên nhiên, yêu cây cối, trân trọng công việc và gìn giữ truyền thống gia đình. Những giá trị ấy tạo thành hình mẫu sống động về đạo đức, cách cư xử và lối sống cho thế hệ trẻ.

Về nghệ thuật xây dựng nhân vật, tác giả sử dụng ngôi kể thứ nhất, miêu tả nhân vật qua lời nói, cử chỉ và hành động, giúp người đọc cảm nhận trực tiếp tình cảm và tính cách ông. Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, giàu biểu cảm, tạo cảm giác chân thực và gần gũi. Hình tượng ông nội không chỉ làm nổi bật tình cảm gia đình mà còn nhắn nhủ mỗi người hãy trân trọng, yêu thương và quan tâm đến người thân, đồng thời học hỏi những giá trị sống tốt đẹp từ các thế hệ đi trước.

Người ông vừa nghiêm khắc, vừa giàu tình thương, đồng thời sở hữu phẩm chất tốt đẹp và gương mẫu. Chính nhờ sự chăm sóc, dạy dỗ và gương mẫu ấy, cháu được trưởng thành, hình thành nhân cách, hiểu rõ giá trị của tình thân và biết trân trọng những người thân yêu xung quanh.

Những đặc điểm nào của người ông được khắc hoạ trong truyện ngắn trên?