Nguyên nhân ý thức xã hội thường lạc hậu hơn so với tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội biến đổi nhanh hơn sự phản ánh của ý thức xã hội

Do sức mạnh của thói quen, tập quán, truyền thống

Do ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội