Nguyên nhân trực tiếp về sự phát sinh và phát triển của phạm trù tài chính.

Đấu tranh giai cấp

Sản xuất và trao đổi hàng hoá- tiền tệ

Sự ra đời, tồn tại và phát triển của nhà nước

Cả b và c đều đúng