Nguyên nhân khách quan dẫn đến sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô là

gặp phải sự chống phá của các thế lực thù địch ngoài đất nước.

chưa khai thác tốt thành tựu của cách mạng khoa học - kĩ thuật.

niềm tin vào đảng, nhà nước của các tầng lớp nhân dân suy giảm.

các nhà lãnh đạo của nhà nước mắc nhiều sai lầm nghiêm trọng.