Nguyên nhân khách quan dẫn đến sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu là

chưa khai thác tốt thành tựu khoa học kĩ thuật.

đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí.

sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch.

công cuộc cải tổ đất nước có nhiều sai lầm.