(2025) Đề thi tổng ôn tốt nghiệp THPT Vật lí có đáp án - Đề 40

Ngày 12/9/2014, một sự cố nghiêm trọng xảy ra tại TP.HCM khi Công ty TNHH Apave Châu Á – Thái Bình Dương báo cáo bị thất lạc một thiết bị chứa nguồn phóng xạ Iridium-192Ir dùng trong kiểm tra

22/28

Ngày 12/9/2014, một sự cố nghiêm trọng xảy ra tại TP.HCM khi Công ty TNHH Apave Châu Á – Thái Bình Dương báo cáo bị thất lạc một thiết bị chứa nguồn phóng xạ Iridium-192Ir dùng trong kiểm tra mối hàn công nghiệp. Theo hồ sơ ghi nhận vào thời điểm bàn giao thiết bị, nguồn $^{192}\mathrm{Ir}$ có khối lượng ban đầu 5,0 g, được cất giữ trong một thiết bị bọc chì chuyên dụng. Chu kỳ bán rã của $^{192}\mathrm{Ir}$ là khoảng 74 ngày và mỗi phân rã phát ra tia gamma mạnh. Một năm sau sự cố, các nhà chức trách tiến hành rà soát lại các thiết bị còn tồn đọng, đồng thời đo hoạt độ còn lại để xác định mức độ nguy hiểm.

a. Hằng số phóng xạ của $^{192}\mathrm{Ir}$ xấp xỉ bằng $9,4 \cdot 10^{-3}\ \mathrm{s}^{-1}$.

b. Bức xạ gamma trong quá trình phân rã có khả năng gây tổn thương sinh học ở khoảng cách vài mét nếu không được che chắn đúng cách.

c. Sau đúng 1 năm (365 ngày), lượng $^{192}\mathrm{Ir}$ còn lại trong nguồn ban đầu chỉ khoảng 4,84 g.

d. Sau khi tìm lại được nguồn phóng xạ, cơ quan chức năng đo được hoạt độ còn lại là $0,038\ \mathrm{TBq}$. Biết giới hạn cho phép để công bố “nguồn an toàn” là dưới $0,005\ \mathrm{TBq}$. Vậy cần ít nhất 217 ngày mới có thể tháo gỡ cách ly và xử lý như chất thải thông thường.

0/3000 ký tự
Giải thích

 

Nội dung

Đúng

Sai

a

Hằng số phóng xạ của I192r  xấp xỉ bằng 9,4.10-3 s-1.

 

S

b

Bức xạ gamma trong quá trình phân rã có khả năng gây tổn thương sinh học ở khoảng cách vài mét nếu không được che chắn đúng cách.

Đ

 

c

Sau đúng 1 năm (365 ngày), khối lượng I192r  còn lại trong nguồn ban đầu chỉ khoảng 4,84 g.

 

S

d

Sau khi tìm lại được nguồn phóng xạ, cơ quan chức năng đo được hoạt độ còn lại là 0,038 TBq. Biết giới hạn cho phép để công bố “nguồn an toàn” là dưới 0,005 TBq. Vậy cần ít nhất 217 ngày mới có thể tháo gỡ cách ly và xử lý như chất thải thông thường.

Đ

 

a) SAI
Hằng số phóng xạ của $^{192}\mathrm{Ir}$:

\[
\lambda = \dfrac{\ln 2}{T} = \dfrac{\ln 2}{74 \times 86400} \approx 1,08 \cdot 10^{-7}\ \mathrm{s}^{-1}
\]

b) ĐÚNG
Tia gamma là bức xạ ion hóa và có thể gây tổn thương cho các cơ quan, tế bào và tăng nguy cơ ung thư ở con người nếu tiếp xúc mức độ cao.

c) SAI
Khối lượng $^{192}\mathrm{Ir}$ còn lại trong nguồn:

\[
m = m_0 \cdot 2^{-\tfrac{t}{T}} = 5,0 \times 2^{-\tfrac{365}{74}} \approx 0,16\ \text{g}
\]

d) ĐÚNG
Để có thể tháo gỡ cách ly và xử lý nguồn như chất thải thông thường:

\[
H < 0,005 \;\;\Leftrightarrow\;\; H_0 \cdot 2^{-\tfrac{t}{T}} < H
\;\;\Leftrightarrow\;\; 0,038 \times 2^{-\tfrac{t}{74}} < 0,005
\;\;\Rightarrow\;\; t > 216,5\ \text{ngày.}
\]

Vậy cần ít nhất 217 ngày mới có thể tháo gỡ cách ly và xử lý nguồn như chất thải thông thường.