* Yêu cầu chung: Biết cách tạo lập một bài văn nghị luận về phân tích tác phẩm thơ song thất lục bát. Văn viết diễn đạt trôi chảy, đảm bảo tính liên kết, không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

* Yêu cầu cụ thể:

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận:

Trình bày đầy đủ ba phần: Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; thân bài biết tổ chức các luận điểm liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; kết bài khái quát vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: nghị luận về phân tích đoạn trích tác phẩm thơ song thất lục bát.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

1. Mở bài:

- Giới thiệu ngắn gọn về nhà thơ Tố Hữu

- Giới thiệu về đoạn trích trong tác phẩm “Ba mươi năm đời ta có Đảng”.

- Nêu ý kiến khái quát về đoạn trích: Những khó khăn khi Đảng mới thành lập và bài ca ngợi Đảng.

2. Thân bài:

* Nêu chủ đề tư tưởng nội dung chính của đoạn trích:

- Chủ đề tư tưởng: Tác giả ca ngợi vai trò to lớn của Đảng trong suốt chặng đường dài của dân tộc. Nói lên những khó khăn vất vả lúc thành lập, cũng như sự nỗ lực không ngừng nghỉ của Đảng và Nhà nước. Đảng là niềm tự hào, là lý tưởng sống của tác giả và của mỗi người dân đất Việt.

- Nội dung:

+ Hình ảnh “Mặt trời kia! Cờ Đảng giương cao”: Trong lúc dân tộc gặp muôn vàn khó khăn, Đảng giống như là mặt trời bừng sáng soi đường, dẫn lối cho Cách mạng. Đã khơi gợi lên trong lòng mỗi chúng ta một khí thế sục sôi, một niềm tự hào dân tộc mãnh liệt.

+ “Mẹ nghèo mang nặng khổ đau khôn cầm./ Như đứa trẻ sinh nằm trên cỏ/ Không quê hương, sương gió tơi bời/ Đảng ta sinh ở trên đời/ Một hòn máu đỏ nên Người hôm nay”: Miêu tả về những ngày đầu lúc Đảng ra đời, Tố Hữu ví Đảng với hình ảnh của người mẹ nghèo quần quật với đứa con của mình. Sự nghèo đói, thiếu thốn khiến cho đứa trẻ sơ sinh phải nằm trên cỏ. Không chỗ dung thân, vừa sinh ra đã phải chịu đủ sương gió trên đời. Từ hình hài của một cục máu nhỏ, vượt qua đủ bão táp phong ba mới có thể thành hình như hôm nay.

+ “Trăm tay nghìn mắt”, “xương sắt da đồng” : khả năng to lớn và sự vững mạnh của Đảng.“Muôn vạn công nông”, “muôn vạn tấm lòng niềm tin”, “Mác Lê - nin vĩ đại”: Đảng ta được hình thành từ giai cấp công nông binh, với mọi thành phần, giai cấp yêu nước trong xã hội. Đảng là ánh sáng của chủ nghĩa Mác Lê - nin vĩ đại, được giáo hóa và truyền đạt bởi chủ tịch Hồ Chí Minh...

+ “Lại hồi sinh, trả lại cho ta/ Trời cao, đất rộng bao la/ Bát cơm, tấm áo, hương hoa, hồn người.”: Chính vì vậy, Đảng đã làm hồi sinh dân tộc ta, trả lại cho ta quyền được sống, được làm người. Lấy lại cho ta đất đai ruộng đất, được có bát cơm ăn tấm áo mặc, được sống là chính mình, với đúng hồn của mình. Đảng chính là ánh sáng, là mùa xuân tươi đẹp trong cuộc đời của ta.

* Những đặc sắc về nghệ thuật:

- Từ ngữ: “mặt trời”, mẹ nghèo”, “nằm trên cỏ”, “hòn máu đỏ”, “trả lại cho ta”...

- Biện pháp tu từ:

+ Điệp từ “Đảng ta đó”, “Đảng ta đây”, “Đảng ta”: như một khúc hát ngân nga => thể hiện sự tự hào và niềm tin vào sức mạnh của Đảng.

+ Liệt kê “bát cơm”, “tấm áo”, “hương hoa”, “hồn người”: sức mạnh của ánh sáng Đảng…

* Đánh giá: Phần thơ đã khẳng định vai trò to lớn của Đảng trong cuộc đời của ta. Nói lên những khó khăn vất vả lúc thành lập, cũng như sự nỗ lực không ngừng nghỉ của Đảng và Nhà nước. Đảng là niềm tự hào, là lý tưởng sống của tác giả và của mỗi người dân đất Việt.

* Mở rông, liên hệ: …

3. Kết bài:

Khẳng định ý nghĩa, giá trị của đoạn thơ tạo nên sức sống cho tác phẩm…

d. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận

Nêu phương thức biểu đạt chính?