Đọc văn bản sau:

2590.

2595.

2600.

2605.

2610.

2615.

2620.

2625.

2630.

2635.

[...]

Hạ công chén đã quá say,

Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.

Nghĩ mình phương diện quốc gia[1],

Quan trên nhìn xuống, người ta trông vào.
Phải tuồng trăng gió hay sao?
Sự này, biết tính thế nào được đây?

Công nha[2] vừa buổi rạng ngày,

Quyết tình, Hồ mới đoán ngay một bài,
Lệnh quan ai dám cãi lời,
Ép tình mới gán cho người thổ quan[3].

Ông tơ thực nhé đa đoan!
Xe tơ sao khéo vơ quàng vơ xiên?
Kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền.
Lá màn rủ thấp, ngọn đèn khêu cao.
Nàng càng ủ liễu phai đào,
Trăm phần nào có phần nào phần tươi?

Đành thân cát lấp sóng vùi,
Cướp công cha mẹ thiệt đời thông minh!

Chân trời mặt bể lênh đênh,
Nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào?
Duyên đâu, ai dứt tơ đào,
Nợ đâu, ai đã dắt vào tận tay?

Thân sao thân đến thế này,
Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi!
Đã không biết sống là vui,
Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương!

Một mình cay đắng trăm đường,
Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi!
Mảnh trăng đã gác non đoài,
Một mình luống những đứng ngồi chưa xong.
Triều[4] đâu nổi tiếng đùng đùng,
Hỏi ra mới biết rằng sông Tiền Đường.
Nhớ lời thần mộng[5] rõ ràng,
Này thôi hết kiếp đoạn tràng là đây!

“Đạm Tiên, nàng nhé có hay!
Hẹn ta thì đợi dưới này rước ta”
Dưới đèn sẵn bức tiên hoa,
Một thiên tuyệt bút gọi là để sau.

Cửa bồng[6] vội mở rèm châu[7],
Trời cao sông rộng một màu bao la.
Rằng:“Từ công hậu đãi ta,
Chút vì việc nước mà ra phụ lòng.
Giết chồng mà lại lấy chồng,
Mặt nào còn đứng ở trong cõi đời?
Thôi thì một thác cho rồi,
Tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông!”
Trông vời con nước mênh mông.
Đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang.

[...]

(In trong Truyện Kiều, NXB Văn hóa thông tin, 2010,

Trang 185-188)

Chú thích:

Vị trí đoạn trích: Phần văn bản trên đây được trích từ dòng thơ 2589 đến dòng thơ 2636 trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.

1. Phương diện quốc gia: vị quan đảm nhiệm công việc một vùng đất nước.

2. Công nha: chỗ làm việc quan cũng như công môn, công đường.

3. Thổ quan: viên chức người địa phương, được giao cai trị ngay địa phương của mình.

4. Triều: nước lên xuống hàng ngày ở cửa sông Tiền Đường (Trung Quốc).

5. Thần mộng: lời báo mộng của thần ý nói lời của Đạm Tiên dặn Kiều trong chiêm bao.

6. Cửa bồng: cửa thuyền.

7. Rèm châu: rèm có trang sức châu báu, hoặc rèm sơn màu đỏ.

Nêu chủ đề của văn bản.