Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Liên trường Đô Lương - Anh Sơn lần 4 - Nghệ An có đáp án - Đề Tự luận

Một nhóm học sinh tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của gió đến sự thoát hơi nước của cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) bằng phương pháp cân khối lượng chậu cây trước và sau 24 giờ thực hiện thí ng

1/5

(2,5 điểm).

1. Một nhóm học sinh tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của gió đến sự thoát hơi nước của cây đậu Hà Lan(Pisum sativum) bằng phương pháp cân khối lượng chậu cây trước và sau 24 giờ thực hiện thí nghiệm. Cách bố trí thí nghiệm như Hình 1, biết các chậu được trồng cùng tuổi cây, có kích thước và số lá tương đương, trong cùng loại đất, tưới đủ ẩm, bề mặt đất trong các chậu được phủ kín bằng nilon.

Kết quả nghiên cứu thể hiện ở Bảng 1.

                                                                             Một nhóm học sinh tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của gió đến sự thoát hơi nước của cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) bằng phương pháp cân khối lượng chậu cây trước và sau 24 giờ thực hiện thí nghiệm. (ảnh 1)

Bảng 1

Chậu thí nghiệm

Khối lượng ban đầu (g)

Khối lượng sau 24h (g)

Lượng nước mất đi (g)

A

3500

3478

22

B

3500

3435

65

a) Giải thích sự chênh lệch về lượng nước mất đi ở 2 chậu thí nghiệm?

b) Phân tích ý nghĩa sinh thái của quá trình thoát hơi nước đối với sự trao đổi nước và khoáng, điều hòa nhiệt độ và bảo vệ cây.

c) Đề xuất cách thiết kế thí nghiệm để chứng minh vai trò của khí khổng trong quá trình thoát hơi nước.

2. Để nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng đến các hoạt động trao đổi chất của thực vật thuỷ sinh Elodea, các nhà khoa học đã sử dụng Bromothymol blue (BTB) là chất chỉ thị pH. Khi môi trường chuyển từ acid sang kiềm, BTB chuyển từ màu vàng sang xanh lam. Bảy ống nghiệm (I) → (VII) được chuẩn bị với các thành phần như Hình 2.

Một nhóm học sinh tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của gió đến sự thoát hơi nước của cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) bằng phương pháp cân khối lượng chậu cây trước và sau 24 giờ thực hiện thí nghiệm. (ảnh 2)

 (Chú thích: “+”: có; “-”: không; lượng BTB, CO2, ánh sáng, Elodea như nhau ở mỗi ống nghiệm nếu có)

Sau một thời gian thực hiện thí nghiệm, màu sắc của các ống nghiệm (I) đến (VII) thay đổi như thế nào? Giải thích.

0/3000 ký tự
Giải thích

CÂU

NỘI DUNG

Câu I

(2,5 điểm)

 

1. a. Lượng nước mất đi của chậu B cao hơn chậu A→gió làm tăng lượng nước thoát ra, vì:

- Khi có gió, lớp không khí ẩm quanh lá bị cuốn đi, làm tăng chênh lệch độ ẩm giữa trong và ngoài lá → thoát hơi nước mạnh hơn.

- Khi không có gió, lớp không khí ẩm tích tụ quanh lá, giảm chênh lệch độ ẩm → thoát hơi nước yếu hơn.

b.      

- Thoát hơi nước tạo động lực hấp thụ nước và khoáng ở rễ,  tạo lực hút đầu trên trong mạch gỗ, kéo nước và ion khoáng từ rễ lên lá.

- Điều hòa nhiệt độ: Thoát hơi nước là cơ chế làm mát lá, duy trì nhiệt độ đảm bảo cho các quá trình sinh lí bên trong diễn ra bình thường.

- Sự đóng – mở khí khổng giúp điều tiết thoát hơi nước: mở khi điều kiện thuận lợi để quang hợp, đóng khi khô hạn/nắng gắt để hạn chế mất nước → bảo vệ cây.

c. Đề xuất thí nghiệm: Có thể phủ một lớp vaseline lên mặt dưới lá để bịt kín khí khổng, sau đó cân lại khối lượng chậu cây sau 24 giờ. Kết quả cho thấy cây có lá bịt khí khổng mất ít nước hơn so với đối chứng → chứng minh khí khổng là con đường chính của thoát hơi nước.

Học sinh có thể đề xuất cách khác nhưng hợp lí và đảm bảo khoa học vẫn cho điểm tối đa

2

Ống I (BTB +, không CO₂, không Elodea, không ánh sáng): Dung dịch giữ nguyên màu ban đầu (xanh lam trung tính), vì không có CO₂, không có sinh vật.

Ống II (BTB +, có CO₂, không Elodea, không ánh sáng): Màu vàng, do CO₂ hoà tan tạo môi trường axit.

Ống III (BTB +, có CO₂, không Elodea, có ánh sáng): Vẫn vàng, vì không có Elodea nên không xảy ra quang hợp để hút CO₂.

Ống IV (BTB +, không CO₂, có Elodea, có ánh sáng): Xanh lam, vì không có CO₂, Elodea vẫn quang hợp nhưng không có nguồn CO₂, dung dịch giữ trung tính.

Ống V (BTB +, không CO₂, có Elodea, không ánh sáng): Xanh vàng hoặc vàng nhạt, vì Elodea hô hấp thải CO₂ làm môi trường hơi axit.

Ống VI (BTB +, có CO₂, có Elodea, có ánh sáng): Xanh lam, vì Elodea quang hợp hấp thụ CO₂, môi trường trở nên kiềm/trung tính.

Ống VII (BTB +, có CO₂, có Elodea, không ánh sáng): Vàng, vì Elodea chỉ hô hấp, thải thêm CO₂, dung dịch càng axit.