Một nhóm học sinh dự đoán: “Hạt \(\alpha \) có động năng rất lớn nên khi bắn qua lá vàng, sẽ không có bất kì phần tử nào bên trong nguyên tử đủ lực đẩy nó bật ngược lại.” Để kiểm chứng dự đoá
26/28
Một nhóm học sinh dự đoán: “Hạt \(\alpha \) có động năng rất lớn nên khi bắn qua lá vàng, sẽ không có bất kì phần tử nào bên trong nguyên tử đủ lực đẩy nó bật ngược lại.”
Để kiểm chứng dự đoán này, nhóm học sinh tiến hành phân tích dữ liệu từ thí nghiệm tán xạ hạt \(\alpha \) do Rutherford thực hiện. Dữ liệu ghi nhận từ kết quả thí nghiệm thực tế cho thấy: “Hầu hết các hạt \(\alpha \) đi thẳng nhưng có một số hạt bị lệch so với hướng truyền ban đầu với các góc lệch khác nhau. Trong đó, có những hạt \(\alpha \) bị lệch ở góc lớn hơn \({90^\circ }\).”
Hạt \(\alpha \) là hạt nhân của nguyên tử \(_2^4He\).
Lực làm hạt \(\alpha \) bị lệch đi có bản chất là lực hút tĩnh điện giữa hạt \(\alpha \) và các electron.
Hiện tượng hạt \(\alpha \) bị lệch ở góc lớn hơn \({90^\circ }\) đã bác bỏ dự đoán ban đầu của nhóm học sinh.
Kết quả thí nghiệm chứng tỏ toàn bộ điện tích dương của nguyên tử tập trung trong một thể tích nhỏ gọi là hạt nhân và khối lượng nguyên tử tập trung chủ yếu ở hạt nhân.
Thí nghiệm tán xạ hạt \(\alpha \) của Rutherford.
a) Đúng
Hạt \(\alpha \) là hạt nhân helium: \(_2^4He\)
Hạt này gồm 2 proton và 2 neutron.
Kết luận: Đúng.
b) Sai
Hạt \(\alpha \) mang điện dương. Nó bị lệch chủ yếu do lực đẩy tĩnh điện giữa hạt \(\alpha \) và hạt nhân mang điện dương của nguyên tử vàng.
Không phải do lực hút tĩnh điện giữa hạt \(\alpha \) và electron.
Kết luận: Sai.
c) Đúng
Ban đầu nhóm học sinh dự đoán hạt \(\alpha \) không bị bật ngược lại. Nhưng thực nghiệm cho thấy có những hạt bị lệch góc lớn hơn \({90^\circ }\), tức là gần như bị bật ngược trở lại.
Vậy hiện tượng này bác bỏ dự đoán ban đầu.
Kết luận: Đúng.
d) Đúng
Kết quả thí nghiệm Rutherford chứng tỏ nguyên tử có hạt nhân rất nhỏ, mang điện dương, tập trung gần như toàn bộ khối lượng nguyên tử.
Kết luận: Đúng.