Một nghiên cứu theo dõi sự di truyền của 2 bệnh đơn gene ở người. Dựa trên số liệu đã lập được phả hệ của 2 gia đình

Ý

Nội dung

Điểm

a)

- Xét phả hệ Hình 9.1: Bố bị bệnh thì tất cả con gái sinh ra đều bị bệnh, bố bình thường thì tất cả con gái sinh ra đều bình thường; mẹ bị bệnh sinh ra hầu hết con trai bị bệnh, mẹ bình thường sinh ra tất cả con trai đều bình thườngà gene gây bệnh nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X. Mẹ bị bệnh sinh ra cả con trai bị bệnh và cả con trai bình thường, trong khi bố không bị bệnh sinh con gái bình thường à cơ thể mẹ có kiểu gene dị hợpàgene gây bệnh là gen trội.

Vậy, cơ chế di truyền chi phối gene biểu hiện bệnh là di truyền liên kết giới tính do gene trội trên nhiễm sắc thể giới tính X.

- Xét phả hệ Hình 9.2: Gene biểu hiện bệnh không thể là gene trội trên NST giới tính X vì cả 2 thế hệ II và III đều không có hiện tượng di truyền chéo.

- Vậy, 2 bệnh trên không bị chi phối bởi cùng một cơ chế di truyền.

0,5

0,25

0,25

b)

- Ở phả hệ Hình 9.1, gene biểu hiện bệnh là gene trội trên nhiễm sắc thể giới tính X à cơ di truyền liên kết giới tính do gene trội nằm trên nhiễm sắc thể X là cơ chế duy nhất chi phối sự di truyền bệnh này.

- Ở phả hệ Hình 9.2, do bố truyền bệnh cho con trai, nhưng ở thế hệ sau lại xuất hiện con trai không bị bệnh và con gái bị bệnh à gene quy định tính trạng bệnh không nằm trên NST Y. Do ở câu a) chúng ta đã khẳng định gene biểu hiện bệnh không phải là gene trội trên NST X và từ phả hệ chúng ta cũng có thể khẳng định chắc chắn không phải di truyền do gene trong tế bào chất. Như vậy, chỉ có các trường hợp gene trội trên NST thường, gene lặn trên NST thường và gene lặn trên NST giới tính X. Trong số này, khả năng gene gây bệnh là gene trội trên NST thường là nhiều khả năng nhất do có hiện tượng truyền trực tiếp từ bố sang con trai đến cháu trai, cả con trai và con gái trong cùng thế hệ đều biểu hiện.

0,5

0,5