Một loài thực vật, cho lai giữa 2 cây thuần chủng (P): + Phép lai thuận: P: ♂cây lá đốm, quả ngắn x ♀cây lá đốm, quả dài, đời F1 có 100% cây lá xanh, quả dài.

Hướng dẫn giải: a – đúng, b – sai, c – đúng, d – sai.

 Xét phép lai thuận:  Pt_t/c: ♂cây lá đốm, quả ngắn x ♀cây lá đốm, quả dài, đời F₁ có 100% cây lá xanh, quả dài. F₁ x F₁ → F₂: 54 cây lá xanh, quả dài : 21 cây lá xanh, quả ngắn : 21 cây lá đốm, quả dài : 4 cây lá đốm, quả ngắn.

Xét riêng từng tính trạng ở F₂:

+ Lá xanh : lá đốm = 75 : 25 = 3 : 1 → Cây lá xanh F₁ dị hợp 1 cặp gen: Aa x Aa.

Tuy nhiên, nếu xét A quy định tính trạng lá xanh trội hoàn toàn so với a quy định lá đốm thì P_t/c: lá đốm aa x lá đốm aa cho đời F₁ aa (100% lá đốm) mâu thuẫn với giả thuyết.

Mặt khác xét tính trạng màu lá thì kết quả của phép lai thuận và lai nghịch khác nhau, nên tính trạng màu lá do gen 1 nằm ở tế bào chất quy định (gọi là S, s).

Nếu cá thể có tế bào chất chứa S, và kiểu gen nhân là A- thì lá có màu xanh, các trường hợp còn lại: sA-, saa thì lá đều có màu đốm.

Pt_t/c: ♂cây lá đốm x ♀cây lá đốm

            (s) AA        x    (S) aa

F₁:    (S) Aa (lá xanh)

F₁ x F₁: (S) Aa   x    (S) Aa

F₂: ¾ (S)A- : ¼ (S) aa Nên F₂ có tỉ lệ kiểu hình: ¾ lá xanh : ¼ lá đốm               

→ a đúng.

+ Quả dài: quả ngắn = 75 : 25 = 3 : 1 → B: quả dài trội hoàn toàn so với b: quả ngắn.

F₁: Bb x Bb.

Xét chung sự di truyền của 2 tính trạng: Tỉ lệ F₂ là tỉ lệ của hoán vị gen, (S) aabb = 4%

→ F₁ cho giao tử ab = 20% < 25% là giao tử hoán vị → Kiểu gen F₁: (S) , tần số hoán vị gen f = 40%.

Số kiểu gen đời F₂: (S) x (10 kiểu gen về 2 cặp gen Aa, Bb) = 10 kiểu gen → b sai.